Naprawdę nazywa się Filip Błajet i studiuje dziennikarstwo na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Od niedawna prowadzi bloga poświęconego Premiership (wpadaj na Angielskie Boisko). W wolnych chwilach słucha polskiego rapu, gust ma dość zbliżony do mojego. Z jego profilowego na Facebooku aż prosi się, żeby zrobić mema (po lewej, hihi). Wielki fan Szuniego, niekwestionowanego króla prowokacji. Sprawdźcie jego listę:
Zeus – Jestem tu
Ulubiony kawałek dający energię. W głośnikach zawsze jak jestem zmęczony albo nic mi się nie chce (czyli często). W sumie mógłby to być mój budzik, gdyby nie to, że dzwonek Samsunga bardziej prosi się o wyłączenie.
Flexxip – List
Chyba to właśnie jest mój ulubiony kawałek. Piękny numer i piękne wspomnienia. Beztroskie dzieciństwo i te sprawy. Do tego to były czasy, kiedy na Vivie leciały dobre rzeczy. Poza tym na liście nie mogło zabraknąć kawałka z Mesem w składzie.
Ortega Cartel feat. Reno – Dobre czasy
Klasyk o każdej porze dnia i roku, a szczególnie przed każdą imprezą. Nic nie daje mi tyle luzu, co ten numer. Pieprzone mistrzostwo. Świat był dziwny od dawna, wiem to od Rena.
W.E.N.A. feat. Brudne Serca – Nie mam tego
Szczere zwrotki Wudoe, a do tego świetny featuring Brudnych Serc. Czego można chcieć więcej? Dodatkowo wersy, z którymi wiele osób może się utożsamiać, w tym ja. "Nie mam sił dziś kupić Ci kwiatów mała, chcę się upić na kanapie i leżeć do rana". Ten kawałek siedzi w moim sercu i nie planuję protez.
Laikike1 – Aniatomia
Piękny numer bożka Ślizgu, moim zdaniem najlepszy w polskim rapie o miłości. Bardzo lubię czasem posłuchać, ale powodów wolę nie mieć. Moje wnętrze nie przypomina OIOMU i niech tak zostanie.
Dinal feat. Smarki – Chryzantemy złociste
Wankej król podwójnych chwali się, że był na dołku, Smarkej król podziemia jest jak Peter Parker i tęskni. Dobry numer ze świetnej płyty, polecam. Dodatkowo zlepiony ze zwrotką Smarka.
Pezet-Noon feat. Ash – Te same dni, te same sny
Mój ulubiony numer z klasycznej Muzyki Klasycznej. Pezet bardzo dobrze, Ash świetnie, Noon jak zawsze. Truskul w najlepszej postaci. "Życie to myśli regał, sny o tym czego się nie ma".
Tetris – Magnum
Historia opowiedziana tak Naturalnie i lekko. Personifikacja zazdrości, głupoty i nienawiści, Tet w roli killera. Szkoda, że wszystkie ożyły w drugiej części. I szkoda, że nie zagrał tego na koncercie!!!
Smarki/Pysk/Kixnare – Kawałek o życiu
Ostatni numer epki, która zmieniła polski rap. Od tego czasu każdy albo nawijał albo chociaż chciał nawijać jak Smarki. Gorzowianin ogarnia życie i ja to rozumiem. W końcu sam też się staram mieć własne DVD i pager. Co nie zmienia faktu, że od czasu do czasu mógłby zarzucić jakąś zwrotką i przypomnieć, kto jest królem
HuczuHucz – Gdyby nie to
Emocje, emocje i jeszcze więcej emocji. One aż kipią z tego numeru. Instant klasyk for me. Świetny bit PTK, bardzo ładne przejście ze spokojnej nawijki aż do agresywnej, dużo udanych wersów, a sampel to jedyne, co udało się Niemcom.
Zeus - wolę inne kawałki Kamila, co nie zmienia faktu, że i ten dobry. Flexxip - KLAAAASYK. W Esce nawet leciało. A wiadomo, że w Esce to sama dobra muzyka. Ortega + Reno - kolejny klasyk pełną gębą. I klip bardzo fajny. Wudoe + Brudne - następny klasyczek. Jobix zalicza jedno z lepszych wejść w polskiej rap grze. Laikike1 - fajne, fajne, ale się nie jaram. Dianl + Smarki - nooo, znowu mocno. Podbitka do Pezeta spoko, podbitka do Małolata też. Smarki fajniusio, jak i Wankz. Leci props. Pezet, Noon i Ash - klasyk po raz wtóry. Piękna sprawa. Tetris - za dużo tych klasyków, za dużo. Kozacki numer. Smarki - w moim gustoprześwietlaczu było na miejscu pierwszym. Wiadomo, że klasyk. Huczu - najlepszy numer z jego grudniowej płyty, znalazł się nawet na mojej liście ulubionych kawalin z 2011 (prestiżowe 13. miejsce). Props za numer, props za całą dziesiątkę.
Na mojej ośce (jestem teraz ziomem z bloków, więc tak mówię) w Poznaniu listy roznosi listonosz Krzysztof (swoją drogą, nigdy typa na oczy nie widziałem). Był tak miły, że przed Bożym Narodzeniem wrzucił do naszej skrzynki życzenia świąteczne. Jest to o tyle fajne, że zazwyczaj ja i moi współlokatorzy otrzymujemy mniej przyjemne listy. Ale ja nie o tym.
Ostatnio przyniósł "Dalekie Zbliżenia" na winylu. A właściwie zostawił awizo. W każdym razie, potwierdza się to, co napisałem w podsumowaniu końcoworocznym: W.E.N.A. pozbył się najgorszych kawałków ze swego legalnego debiutu, pozostawiając tylko same mocne sztosy. Tym sposobem powstało wydawnictwo bardzo dobre, a nie "tylko" udane. Gdyby tak było od początku, solówkę Wudoe prawdopodobnie umieściłbym w liście najlepszych polskich rap albumów w 2011 roku trochę wyżej, w okolicach miejsca siódmego. I nie obchodzi mnie to, że summa summarum słuchacz otrzymałby jedynie dziesięć numerów.
No i było też drugie awizo. Awizo tajemnicze i niespodziewane. Dopiero przy odbiorze listu przypomniałem sobie, że przecież wygrałem coś w noworocznym (świątecznym?) konkursie Machiny (to prawda, że już koniec e-wydań?). Konkretyzując, dwie płyty. W dodatku całkiem fajne, co zdziwiło mnie o tyle, że jak już mi się przyfarci, to raczej coś niezbyt ciekawego. A tu proszę, po pierwsze Giacomo, czyli drugi, po Noonie, artysta w labelu Nowe Nagrania, który zapodaje chilloucik trochę w stylu Bonobo; po drugie CO z płytą "Verge", czyli jakiś mocno alternatywny, głównie instrumentalny, bardzo nieprzystępny dla ortodoksów hip-hop od Qulturap - wytwórni, do której należą m.in. NaPszykłat i Niwea.
Już nie poprzez listonosza Krzysztofa, a dzięki Mikołajowi Świętemu (temu w czerwonej pelerynie, nie temu od bitów) w moje łapska trafiło - w końcu! - "undun" Rootsów. Nic nie rozumiem z tej historii serwowanej przez Black Thoughta i zaproszonych gości (zarys fabuły znam od recenzentów z neta, rację ma Dawid Bartkowski), ale ta muzyka! Coś pięknego. W zupełności mi ona wystarcza.
Bo muzyka sama w sobie wystarczać powinna. Ale to już temat na zupełnie inny wpis, który, jak myślę, w swoim czasie spłodzę. Walnę konkretnie. Jak Jaca na Popkillerze. Albo i nie. Jeszcze nie zdecydowałem.
Dziesięć najlepszych płyt tego roku w polskim rapie. Moim zdaniem oczywiście. Lista jest z jednej strony subiektywna, wiele albumów odrzuciłem już na samym początku (patrz: Gural, Fokus, Ostry), w wielu coś mnie zirytowało na tyle, że nie brałem ich w ogóle pod uwagę przy tworzeniu tego rankingu (Tetris, Parias, Rasmentalism). Stąd parę niespodzianek. Z drugiej - cholera, pierwsze miejsce jest niepodważalne. Pozycja numer jeden wyraźnie odstaje od innych tegorocznych produkcji. Może nie pod każdym względem, ale jako całość - już tak. Jeśli ktoś uważa inaczej, to czekam na rzeczową argumentację. Wraz z wysunięciem kontrkandydata.
Blisko: Gadabit - Gadabit, Solar/Białas - Z ostatniej ławki, Kubson - Igła w stogu PCV, Jot - Odliczanie EP, Hurragun - Hurrap
10. L.U.C - Kosmostumostów
Z płyty na płytę L.U.C staje się raperem przystępniejszym. I bardzo dobrze. Wszystko idzie zrozumieć po trzech odsłuchach, mimo że wątków surrealistycznych nie brakuje. Wrocławski koncept na plus, walka o dizajn przestrzeni publicznej na plus, goście też. Jeśli z góry przekreśliliście "Kosmostumostów", bo to przecież ten przeintelektualizowany MC w srebrnych spodniach, to przemyślcie sprawę jeszcze raz. Nie bez przyczyny L.U.C otwiera tę dziesiątkę.
9. W.E.N.A. - Dalekie Zbliżenia
Tak na klasyczną modłę, bardzo fajnie. Może nie spełnia wszystkich nadziei pokładanych w Wudoe, ale poniżej poziomu nie schodzi. Za długa? Trochę. Ale Aptaun wydał "Dalekie Zbliżenia" na wosku, gdzie te gorsze numery wzięły i wyszły. Wniosek? Sprzedałem cedeka i czekam aż listonosz przyniesie winyl. Aha, w "Do dnia, w którym" Włodi nawinął zwrotkę roku. A to nie jest jedyny dobry numer na płycie. Ale to już sprawdźcie sami.
8. B.O.K - W stronę zmiany
Wszechstronna ekipa. Pod każdym względem. Bisz, który każdy kawałek widzi zupełnie inaczej - łapy w górę, pogmatwane storytellingi, żeglarskie metafory, braggadacio, umoralniające gadki. Oer, który od ciągłego żonglowania stylistykami powinien zadomowić się w cyrku - koncertowe bomby, ckliwe melodie, jazzowo-swingowe zabawy i żywe instrumenty (od gitar, przez perkusję, aż po smyczki). Do tego Kay, którego głos, umiejętności wokalne i niezwykły vibe wznoszą "W stronę zmiany" naprawdę wysoko. No i jeszcze DJ Paulo, może żaden wystrzałowy turntablista, ale znający się na swojej robocie. Mało?
7. Hades - Nowe dobro to zło
Najlepiej wyprodukowany album tego roku. Hades, gospodarz płyty, jest tu niestety w ostrej defensywie, mimo że nawija równo, na przyzwoitym poziomie, czasem rzucając interesującym pomysłem na utwór. Cały poklask skrada mu bowiem Galus, czyli - dla reprezentanta Warszawy, Bródna, Prosto i HiFi Bandy - najlepszy producent w tym kraju. Całkiem możliwe. Na pewno najlepiej korzysta z przeogromnej potęgi winylu, opierając bity w 100% o czarne płyty (druga ksywka - Pokój Czarnych Płyt - zobowiązuje). Każdy, nawet najmniejszy dźwięk jest samplowany - to słychać i to ma w sobie prawdziwą moc. Jedna z dwóch, obok piątej pozycji na liście, sporych niespodzianek w tym roku.
6. Ten Typ Mes - Kandydaci na szaleńców
Mesiak nie stoi w miejscu. Są dubstepy, drumandbassy, czy numery punkrockowe. W niektórych utworach nawet nie ma rapu, jest za to sam śpiew. Mało tego, Piotrek bez pretensjonalnego ekshibicjonizmu rośnie na jednego z bardziej szczerych MCs w kraju. Przyznaje się do aborcji, neguje zasadność powstania warszawskiego. W przeciwieństwie jednak do poprzedniej płyty, "Zamachu na przeciętność", ogranicza ogniste punchline'y, a pojedyncze kawałki nie potrafią skopać mniej szlachetnej części pleców tak mocno, jak robiły to "My", "Zamach na Jana K.", czy "Welcome / Wilkommen". Ale i tak dzieje się dużo. Zachęcam do poznania wersji "Kandydatów..." z drugim, bonusowym krążkiem. Tam też są mocne sztosy.
5. Tomasz Andersen - Wbrew Wskazówkow
To sobie Roszja wymyślił. Przenieść się w przyszłość, tak o 70 lat i opowiedzieć historię, w której sam bierze udział. Właściwie nie on, tylko jego alter-ego, niejaki Tomasz Andersen. Musiał naczytać się i naoglądać science-fiction, gdyż wszystko opowiada tak zaradnie i sugestywnie, że nawet Dmitrij Głuchowski (autor powieści "Metro 2033") nie wymyśliłby tego lepiej. Historię z odmrażaniem celebrytek w tle podaje z humorem i wdziękiem godnym Sfondu Sqnksa, tj. składu, który w zamierzchłych czasach współtworzył. Trochę to zaskakujące, że w tym zestawieniu znalazł się właśnie reprezentant Wrocławia (i to jeszcze tak wysoko), ale koncept wyszedł mu niebanalny, najlepszy w tym roku - za to należy go uhonorować.
4. Medium - Teoria Równoległych Wszechświatów
Debiut roku. W sensie, że na legalu. Bo Medium to żaden debiutant, obecny na scenie przynajmniej od trzech lat. Kibicowałem mu od początków jego kariery, na pewno tej jej części wychodzącej poza miasto Kielce. Na "Teorii Równoległych Wszechświatów" zarzuca może wszechstronność, techniczne fajerwerki i śpiew (to w końcu drugi raper po Mesie, któremu jeszcze zależy i który nie straszy dzieci swoimi umiejętnościami wokalnymi). Zarzuca na rzecz naprawdę intrygującego konceptu, którego sednem jest podróż w głąb ludzkiej świadomości przy użyciu metafor z pogranicza świata naukowego i mistycznego. Barwne opowieści, ciekawe teorie filozoficzne i muzyka wyprodukowana ze smakiem, wyczuciem i - jak zwykle u Mediuma - na najwyższym poziomie. Można się w tej płycie zakochać. Albo dzięki niej trochę bardziej poznać siebie i nieco inaczej spojrzeć na otaczający nas świat.
3. Łona i Webber - Cztery i pół
Ten to ma łeb. Ktoś w tym roku u Rawicza powiedział, bodajże Wudoe, że Łona, pisząc tekst, od samego początku wie, jak go zakończy. I ma chyba, cholera, rację, bo nie wyobrażam sobie, żeby puenty swoich utworów, te doskonałe zakończenia kawałków również z "Cztery i pół", reprezentant Szczecina mógł wymyślać na poczekaniu, bo mu akurat rym pasuje. Mózg nie lada, pewnie mógłby pisać wiersze. Albo być nowym Kazikiem, gdyż poziomem socjologicznych obserwacji mu dorównuje, a może nawet i przewyższa. W dodatku wykłada jasno, klarownie i całkiem przejrzyście, choć - racja - niektórych numerów nie skuma się za pierwszym odsłuchem. Także dlatego, że bardziej uwagę przykują zabawy Webbera, który kontynuuje odstawianie sampli na rzecz dźwięków granych. I wychodzi mu to na dobre. Łonsonie, Łebsztyku - znów to zrobiliście. Zespół muzyczny Łona i Webber (w składzie: Łona i Webber) - polecam.
2. Zeus - Zeus, jak mogłeś?
Zaskakujące pokazanie gestu Kozakiewicza. Komu? Tym wszystkim fanom, którzy fanami są dopóki artysta stoi w miejscu, gdy nie próbuje niczego nowego, nie robi niespodzianek i spędza czas na nawijaniu o tym samym na tak samo brzmiących bitach. Już sama akcja promocyjna płyty była dla nich policzkiem. Grzywka. U rapera. Na emo pozuje, czy o co chodzi? Okazało się, że to tylko jeden z elementów układanki - przemiany jaką Zeus przeszedł od poprzedniego krążka. Funkowe bomby zostawił w odwrocie, stawiając na gitary i chadzanie to ścieżką Maleńczuka ("Lato w mieście Łódź"), to drogą Kultu ("Jesteśmy źli"), to w zupełnie inną mańkę. Marek Dulewicz dołożył tu trochę od siebie i bardzo dobrze. Po "Co nie ma sobie równych" i "Albumie Zeusa" produkcje Kamila trochę się przejadły. Władca Olimpu w charakterze rapera też miecie, odgrywając multum ról, za każdym razem mocno nieprzeciętnych. Pomysłowy chłop, nie ma co. No i nie jednorodne flow, jak to w zwyczaju mają polscy raperzy. Za każdym razem inaczej, zmiennie. To się ceni.
1. Sokół i Marysia Starosta - Czysta Brudna Prawda
Płyta roku. Zdecydowanie. Równa, wysoka forma przez cały krążek. A jest tego 19 utworów. Sokół na takim poziomie, jaki osiągnął bodaj raz w życiu, w polskim storytellingu wszech czasów, "Każdym ponad każdym" (wiem, mówię to na okrągło). Czysta brudna prawda wyłożona prosto na stół, bez ogródek i gryzienia się w język. Szkoda, że mało tu miejsca na pozytyw. Wojtek dość pesymistycznie (a może po prostu realistycznie?) patrzy na świat. Nie jest jednak tak pretensjonalnym smutasem jak Bonson czy Huczu. On sobie w tym świecie radzi. Może dlatego, że przy boku ma Marysię, która tak pięknie śpiewa mu na "Czystej Brudnej Prawdzie". I nie, że w chórkach i refrenach. Zwrotkę też pociągnie. I to jak. Rzecz całkiem świeża jak na nasze podwórko, niesłychanie mocna. W 2011 - bezkonkurencyjna.
Byłem na paru koncertach. Na kilku nawet za darmo. W każdym razie, było tego znacznie więcej niż w 2010. Pokusiłem się więc o ranking tych najlepszych. Oczywiście nie najlepszych w ogóle, czy nawet w kraju. Takie zestawienie nie jest możliwe do ogarnięcia przez jednego profesjonalistę, a co dopiero przeze mnie, chłopa z ograniczonymi możliwościami. Poniżej zamieszczam jedynie wykaz najlepszych koncertów, w których miałem okazję uczestniczyć. Jeśli którykolwiek z wykonawców z mojej dziesiątki będzie grał gdzieś u Was w pobliżu - nie zastanawiajcie się długo, tylko rozbijajcie świnkę skarbonkę i kupujcie bilet.
10. Łona i Webber (29.10, W Starym Kinie, Poznań)
Udany występ promujący świeżo wydany album duetu, płytę "Cztery i pół". Humor Łonsonowi dopisywał, tak jak i Łebsztykowi, Rymkowi i publice złożonej w 75% z miejscowych hipsterów. Szkoda, że bez The Pimps. Dzień wcześniej Łona i Webber grali z zespołem w Warszawie, więc dlaczego nie mogli ściągnąć ich także do Poznania? Ta zagadka pozostanie nierozwiązania teraz i zawsze i na wieki wieków.
9. Sokół i Marysia Starosta (3.12, Eskulap, Poznań)
Z tego, co Sokół napisał na swoim fanpage'u, w Eskulapie oklaskiwało go około tysiąca fanów. Wow. Więcej ziomów na hip-hopowym koncercie widziałem tylko na Kempie, ale nie ma co porównywać. Tłum krzyczał nie tylko, że da radę i że Marysia była lekko w szoku, ale również śpiewał wraz z panną Starostą wszystkie jej kwestie z "Czystej Brudnej Prawdy". Charyzma, energia, profesjonalizm. Będę dobrze wspominał.
8. Afro Kolektyw (21.06, 1500 m^2, Warszawa)
Mając w pamięci nędzny występ Afro w Gorzowie - mega zaskoczenie. Gorąco i absurdalnie do tego stopnia, że w czasie pierwszego wykonania "Wiążę sobie krawat" walnął prąd (co nie zraziło Afrojaxa i pojechał utwór unplugged). Nowości były grane. I prawda, wypadają one bardziej piosenkowo, mniej hip-hopowo, ale w ostateczności całkiem dobrze. Widać było zaangażowanie, Afro odpalił muzyczne super moce i na bisy Kolektyw wychodził dwukrotnie. Super atmosfera.
7. Tetris + W.E.N.A (17.08, Hip Hop Kemp, Hradec Králové, Czechy)
Spontaniczna kooperacja wypełniła hangar po brzegi (wieść niesie, że drugie tyle osób koczowało na zewnątrz). Raz ja, raz ty, na koniec wspólnie - proste pomysły są najlepsze. Tet z Wudoe razem stanowili nową, lepszą jakość. Nigdy nie byłem na solowych koncertach obu panów, ale na Kempie pokazali, że są stworzeni do to, by grać razem. Czekam, aż ogłoszą wspólną trasę. Będę tam.
6. Matisyahu (18.06, II Life Festiwal, stadion MOSiR, Oświęcim)
Reggae + rap + beatbox + żydowskie modły + elektronika + Syjon + Babilon + Dub Trio + perkusista Dub Trio + miejsce koncertu + współtowarzysz podróży spóźniony na pociąg + najgorsza pizza w życiu + spanie na dworcu wraz z całym festiwalem = świetny, emocjonalny występ Matisyahu + bardzo fajna wycieczka, którą się zapamięta na długo. Polecam takie tripy.
5. Luxtorpeda (27.11, Eskulap, Poznań)
Mam wrażenie, że do dziś nie słyszę normalnie. Poziom decybeli na pewno przekraczał próg bólu. Fanom Luxtorpedy to jednak nie przeszkadzało. Mocne granie od początku do końca, kocioł pod sceną jak Jugosławia w latach 90. - każdy na każdego, oraz multum pomysłów na prowadzenie koncertu z uroczym finałem na zakończenie. Jedyny minus: mało miejsca w szatni. Cóż, Eskulap.
4. Andreya Triana (25.11, SQ, Poznań)
Kazała na siebie czekać ponad półtorej godziny, ale wybaczyłem jej właściwie w sekundę. Ciepły głos rozgrzewał, instrumentaliści wprowadzali w trans, a od pięknego śpiewu Andreyi człowiek się rozpływał. Triana czarowała życzliwą osobowością, a w czasie bisów postawiła wszystkich uśpionych na nogi beatboxem w stylu Dub FX-a, coverując przebój "Sweet Dreams" Eurythmics. Wspomnień nie popsuje ani obsuwa, ani bogata, głośno rozmawiająca młodzież przy barze.
3. Beat Torrent + Hocus Pocus + C2C (19.08, Hradec Králové, Czechy)
Na początek - kapitalne show Pfela i Atoma. Przewinął się właściwie każdy gatunek, a te wizualizacje... Kosmos. Następnie - Hocus Pocus. Równie wspaniale. Milion pomysłów na minutę, świetny liveband i doskonała komunikacja z, niestety, dość niekumatą publiką. Dalej - C2C, czyli Beat Torrent plus DJ Greem i 20syl z Hocus Pocus. Pokaz najwyższych turntablismowych umiejętności. Czapki z głów. Na koniec - jeszcze raz Hocus Pocus. Później można już było umierać.
2. Arcade Fire (24.06, Torwar, Warszawa)
Z Torwaru wyszedłem pod takim wrażeniem, że pomyliłem autobusy i zupełnie nie wiem, jakim cudem trafiłem w miejsce mojego noclegu. Ośmiu muzyków w zespole, prawie każdy umie grać więcej niż na jednym instrumencie, więc z tego korzysta i mniej więcej co utwór dochodzi do roszad. Efekt jest niesamowity, a jak dołoży się do tego jeszcze żywiołowe reakcje, swego rodzaju "życie" graną przez siebie muzyką, to wychodzi obrazek, na który można patrzeć z otwartym dziobem. Można, ale się tego nie robi. To przecież koncert, tu trzeba się bawić.
1. Łąki Łan (6.08, XVII Przystanek Woodstock, Kostrzyn nad Odrą)
Najbardziej pokręcony koncert tego roku. Nic dziwnego, absurdalny image to domena Łąki Łan. Pomysłów bez liku, energii co nie miara i ostre pogo, choć ani przez chwilę nie zasługujące na miano najniebezpieczniejszej rozpierduchy tego festiwalu. Ba, Paprodziad i spółka poprawili kilkusettysięcznej armii humory po rozczarowującym występie gwiazdy XVI Przystanku Woodsctock, brytyjskiego The Prodigy. Jurek Owsiak nawet sobie zażartował, że całkiem znane zespoły supportują dziś Łąki Łan. I coś w tym faktycznie było. Złoty Bączek jak nic. Mam nadzieję, że w przyszłym roku funky z pola znów usłyszę w Kostrzynie. Nowa tradycja festiwalu? Nie mam nic przeciwko.
Przegląd ulubionych, najczęściej słuchanych tegorocznych singli (lub po prostu utworów). Dużo rapu. Dużo polskiego rapu. Okazyjnie coś innego, ale jednak hip-hop. Kolejność ma znaczenie, acz zdaję sobie sprawę, że lista układana w inny dzień mogłaby wyglądać zupełnie inaczej.
20. Kubson - Nie ma. Zabawa słowem kończącą się teorią nadczłowieka i Fryderykiem Nietzsche. Świat jest pełen filozofów.
19. Lody - Hi From Miami. Przełom października i listopada w moim wykonaniu (choć nie z własnej woli) został zdominowany przez Lody. Lepsze niż Algida.
18. Luxtorpeda - Autystyczny. Takie tam o miłości. Bardzo mądre.
17. Nosowska - O lesie. Kasia blisko natury, Kasia pozytywna, Kasia zniewalająca.
16. Tetris - Prawo 2021. Kontynuacja klasycznego "Prawa do bragga". Trochę gorsza. Tyle że na arcymocnym beacie Bob Aira.
15. Ortega Cartel, Proceente, Spinache, Reno, Mielzky, Frank Nino - Nie ma emocji, nie ma rapu. Klimat "Lavoramy" raz jeszcze.
14. Medium - Nieznane. Jeśli nigdy myślami nie wychodziliście poza ziemską materię, to po tym singlu zaczniecie.
13. HuczuHucz - Gdyby nie to. Kawałek o miłości. I o zabijaniu. No, emocji pełno. W dodatku bardzo skrajnych.
12. Pablopavo & Ludziki - Oddajcie kino Moskwa. Skoczny, choć mocno nostalgiczny numer. Oddajcie kino Moskwa, skurwysyny!
11. B.O.K - Wszystko do nas wraca. Osiem krótkich, umoralniających i zwracających uwagę na karmę historii. Bisz w wysokiej formie.
10. W.E.N.A. feat. Włodi - Do dnia, w którym. Memento mori, acz non omnis moriar.
9. Pezet - Co mam powiedzieć. Kapliński jak Mike Skinner z The Streets. Lekko, bez nadęcia. Tak do radia. Czekam na płytę z Sidneyem.
8. VA - A pamiętasz jak? Siedemnastu weteranów sceny w najlepszym posse-cucie w historii polskiego rapu wspomina początki hip-hopu w naszym kraju. Piękna sprawa.
7. Afro Kolektyw - Wiążę sobie krawat. Refren, z którym budziłem się i zasypiałem przez większość dni tego roku. Nie da się od niego uwolnić.
6. Zeus - 99942. Łódzki raper wciela się w pędzącą w stronę Ziemi asteroidę. I samo to jest już ciekawe. Ale ta asteroida jeszcze nas moralizuje.
5. Sokół i Marysia Starosta - Ludzie to dziwni są. Sokół cedzi prawdy objawione. Bardzo sprawnie, czytelnie i trafnie. Wtręt o zabijaniu krów i świń mógł sobie jednak darować.
4. Projekt Parias - Drzazgi. Pelson i Włodi o drzazgach w duszy. Słuchacz z ciarami na plecach.
3. Kazik na Żywo - Plamy na słońcu. Kogel-mogel z podzielonej na pół Polski, podlany sportowym sosem i rymami częstochowskimi.
2. Łona i Webber - To nic nie znaczy. Kilka socjologicznych obserwacji podanych z kąśliwą ironią i nutką nadziei na koniec.
1. Looptroop Rockers - Professional Dreamers. Hicior na każde okazje z pozytywnym przesłaniem. Numer jeden tego roku.
Podróż autokarem - szybka i bezproblemowa. Schody zaczęły się na miejscu.
ORGANIZACJA, POLE, MIASTO
Trochę po 13:00 byliśmy w Hradeć Kralove. Namiot rozbiliśmy dopiero po 20:00. Wszystko przez fatalną organizację. Najpierw - kolejka po festiwalową opaskę. Potem - kolejka do wejścia na pole namiotowe. Obie kolejki z kolejkami miały tyle wspólnego, co bigos z kuchnią japońską. Nic. Zero porządku, tłumy i "kurwa mać, ile można stać". A jak już człowiek był blisko upragnionego okienka (których było stanowczo za mało), to na dach wskakiwał jakiś Czech z obsługi, który kazał się cofać, robić rzędy i tak w koło Macieju. Zmarnowałem pół dnia, żeby zdobyć dwie głupie opaski. Więcej okienek i próba uporządkowania wszystkiego od początku wystarczyłyby, żeby obie rzeczy móc odebrać w chwilę. Aż trudno uwierzyć w to, że Czesi ciągną w ten sposób dziesiątą z rzędu imprezę.
Z kolei na polu - sanitarna masakra. Myślałem, że po zeszło- i tegorocznym Przystanku Woodstock widziałem już wszystko. Że żaden Toi Toi mnie nie zaskoczy. Na największym polskim festiwalu kible są chociaż czyszczone. Na Kempie może i są, ale w ogóle tego nie czuć (a właściwie - czuć i to mocno). Jeśli chodzi o "jedynkę", płeć męska ma oczywistą przewagę. Kiedy jednak w grę wchodzi "dwójka", dziewczyny mają lepiej. Zwłaszcza w płatnych toaletach na terenie festiwalu (20 koron) lub w publicznych WC w Hradeć Kralove. Więcej kabin, kolejka idzie całkiem chyżo. A facet stoi i czeka przez pół godziny.
A właśnie - miasto. Jakieś pół godziny piechotą od Kempa (chwilę autobusem linii 15 za 15 koron) znajduje się swego rodzaju centrum handlowe - nie galeria, tylko kilka wielkoformatowych sklepów obok siebie. Przepełniony Kempowiczami Kaufland, JYSK, Obi, McDonald, KFC, dwie stacje benzynowe i - mój ulubiony - Penny Market, coś w rodzaju Biedronki, który miał tą przewagę nad Kauflandem, że nie było w nim wielu osób, a ceny porównywalne, jeśli nie niższe. No i prawie wszędzie były darmowe toalety. I długie kolejki do nich.
Trochę dalej leży centrum Hradeć. W ostatni dzień Kempa wybraliśmy się na starówkę. Bardzo ładną starówkę. Prawdę mówiąc, w Polsce tylko Wrocław mógłby z nią konkurować. Jeśli pojadę w następnym roku, to wygospodaruje sobie tyle czasu, żeby móc dokładnie wszystko zwiedzić, bo naprawdę warto. Z toaletą na starówce gorzej - jedyny znak "WC" prowadzi przez pół miasta, a na koniec okazuje się, że kibel faktycznie jest, ale zamknięty na cztery spusty.
Prysznice? Owszem, były. Nie korzystałem, bo bardzo blisko od pola, jakieś 15 minut spacerem, znajduje się malutkie jeziorko, w którym można umyć się bez kolejek i za darmo (żetony pod prysznic kosztowały 30 koron, z czego nigdy nie miało się pewności, że automat jakiegoś nie zeżre). Oczywiście, kiedy w jednym małym jeziorze kąpie się kilka tysięcy ludzi, ciężko powiedzieć o jakimkolwiek "myciu się", ale przy temperaturze, która panowała w kempowych dniach w Hradeć (30 stopni i ostre słońce; jednego dnia dwukrotnie padał deszcz, raz grad i wiał porywisty wiatr, ale było to tylko przejściowe), skok do wody był zbawienny. Raz, dwa, trzy i pół godziny chłodu załatwione. Później człowiek szedł gdziekolwiek, znów pocąc się jak prosie. Ale po co być czystym na Kempie?
KONCERTY
Przecież na jakikolwiek festiwal muzyczny jedzie się głównie z uwagi na koncerty. I tak jest też z Hip Hop Kempem. Można pieprzyć o wyjątkowej atmosferze, tanim piwie i całkiem liberalnej polityce narkotykowej, ale większość Kempowiczów nastawiła się przede wszystkim na muzykę. Ja także.
ŚRODA
Na pierwszym z koncertów byłem jeszcze w środę. Technicznie rzecz ujmując, właściwie w czwartek (miało rozpocząć się o 23:00, zaczęło się po północy). Grał Tetris z Weną. Połączenie trochę zaskakujące, ale jak najbardziej trafione. Każdy z raperów wykonał swoje największe hity (usłyszeć na żywo "Pamięć" - wow), na koniec zostawiając wspólny numer z "Dwuznacznie" Teta - "Jeden Świat". Bardzo pozytywny, energetyczny występ. Podobało się nawet tym, którzy na koncertach obu panów bywali już wcześniej. Razem stworzyli nową jakość i, w sumie, mogliby nagrać w przyszłości coś więcej niż jeden numer.
CZWARTEK
Kolejnego dnia nic, moim zdaniem, nie przebiło reprezentantów Aptaun Records. Zacząłem, wraz z całym Kempem, na Live Stage'u, słuchając czeskiej ekipy Manzele. Rap na istrumentach. Nieudany. Ani nie było to The Roots, ani Hocus Pocus, ani nawet Afro Kolektyw. Słabizna.
Tuż po Czechach grał Gural. Nie przepadam za jego twórczością, ale ciężko odmówić mu dwóch rzeczy: rzeszy fanów i poczucia humoru. Niepotrzebnie tylko targał do Hradeć całe to swoje PDG, czyli zgraję niedorastających mu do pięt raperów, którzy trochę ciągną na jego fame'ie. A nagłośnieniu koncertu powinno się postawić internetową świeczkę: [*].
Wieczorem miał grać Mayer Hawthorne. Ale nie grał. I nie wiem zupełnie dlaczego. Mi jakoś wielce nie szkoda, bo i tak nie znam jego utworów, lecz wielu musiało to zasmucić. Zwłaszcza, że ostatnie tego dnia Odd Future to zupełnie inna jazda. Wpadłem na koniec koncertu tej bandy pojebów. Tyle właśnie mogę o OFWGKTA powiedzieć: BANDA POJEBÓW.
Jakoś w środku nocy - miła niespodzianka. Na Jah Music Reggae Station wystąpił Junior Stress. Nie wiedziałem, że daje koncert na Kempie, stąd byłem mile zaskoczony. Swego czasu solówkę Juniora, "L.S.M.", słuchałem bardzo często, więc cieszyłem się tym bardziej. Mieszkaniec Lublina zagrał bardzo fajnie, pozytywnie. Szkoda tylko, że tak późno. Nie miałem już sił, żeby aktywnie uczestniczyć w koncercie.
PIĄTEK
Drugi dzień Hip Hop Kempu, czyli trzeci mojego pobytu w Hradeć, to dzień, na który czekałem najbardziej. Występowały moje ulubione, europejskie składy - Hocus Pocus i Looptroop Rockers. Wcześniej jednak Ten Typ Mes wraz z całą Alkopoligamią. Raczej zawód. Po pierwsze, Mes był jakoś wyjątkowo nie towarzyski, a przecież kiedyś znany był z tego, że na koncertach puszcza w tłum Wódkę Gorzką Żołądkową. W Hradeć nawet nie wychodził na pomost - rozumiem, że tam gorzej słyszał bit, ale jednak na tle wszystkich innych kempowych artystów, którzy zawsze chcieli być bliżej tłumu, wypadało to dość kiepsko. Po drugie, ten sam zarzut co w przypadku Gurala: po cholerę promować na takim koncercie ziomków ze swojej wytwórni, którzy są o połowę gorsi od siebie samego? Miejsce Theodora, Stasiaka i - zwłaszcza - Wdowy na pewno nie jest na głównej scenie Hip Hop Kempu. Wiem, że Mes mógłby samemu pociągnąć całe widowisko. Szkoda, że się na to nie zdobył.
Tuż przed Hocus Pocus zagrało moje osobiste odkrycie Hip Hop Kempa - duet Beat Torrent. Tworzą go DJ Pfel i DJ Atom - 1/2 turntablismowego C2C (druga połowa to 20syl i DJ Greem z Hocus Pocus). Co grają? Hmmm... Kosmos. Dominowała elektronika, ale w ciągu blisko godzinnego show przewinął się właściwie każdy gatunek. Do tego dochodziły wizualizacje na telebimach (swoją drogą szkoda, że nie były one, tzn. telebimy, większe) oraz turntablismowe sztuczki, podkręcające publikę. Tak jak już wspomniałem - koncert Beat Torrent to największe zaskoczenie in plus festiwalu.
A Hocus Pocus? Piękny występ. Niewiele kapel na Kempie grało na instrumentach - Francuzi pokazali jak robi się to zawodowo. 20syl to super gość, w dodatku bardzo utalentowany. Rapuje, bawi się MPC-tką i gramofonem, pierwszorzędnie giba się po scenie. 20syl to kwintesencja hip-hopu - brakowało jedynie puszki z farbą w dłoni i szybko namalowanego graffiti na przywleczonej na tę okazję ścianie. Wszystko pięknie, tyle że mały niedosyt po koncercie pozostał. Dlaczego? Z kilku powodów. Przede wszystkim, publika była strasznie niekumata. Nie do końca rozumiała jazdy 20syla i nie wynikało to z bariery językowej, gdyż lider Hocus Pocus doskonale radził sobie z angielskim. Przodowali w tym, niestety, Polacy, którzy momentami zamieniali się w kompletnych buraków, wystawiając w stronę Francuzów środkowe palce i "zapraszając" na scenę kolejnego w line-upie Pharoahe Moncha. Zwykły brak szacunku dla zespołu, który dał jeden z lepszych koncertów na Kempie. Chyba nigdy nie zrozumiem takiego zachowania. Drugą sprawą była długość występu. Niecała godzina. Chciałoby się więcej. Zwłaszcza, że 20syl pomysłami na prowadzenie koncertu sypie jak z rękawa i gdyby miał tylko więcej czasu, na pewno wykorzystałby kolejne. Przecież Hocus Pocus nawet nie zagrało genialnego "Mr tout le mond", jednego z ważniejszych swoich numerów. W ramach rekompensaty na chwilę zaprezentowało się C2C. Coś niesamowitego. Jeśli Beat Torrent nazwałbym "nieziemskim", to brak mi słów na opisanie tego krótkiego show C2C. 4 ogarniętych facetów przy gramafonach i MacBookach i już powstają takie cuda, że nie mam pytań.
Pharoahe Monch właściwie mnie nie obchodził. Czekałem na Looptroop, a z rozpiski koncertów opublikowanej przed festiwalem w sieci wynikało, że Szwedzi wystąpią zaraz po Hocus Pocus, co byłoby dość logiczne. Coś się jednak pozmieniało i na scenę wyskoczył Afroamerykanin z całkiem innej beczki. Charyzma, pierdolnięcie, agresja - tym charakteryzował się ten występ. Pod sceną kocioł. Wiadomo, żadne tam pogo z punkowych koncertów, ale reakcje nad wyraz żywiołowe, zwłaszcza jak na występ hip-hopowy. Ale fanem Moncha nie zostanę. Co to, to nie.
No i Looptroop. Looptroop, kurwa, Rockers - coś, na co czekałem od kilku dobrych lat. Znów godzinka. O godzinkę za mało. Ale Promoe z kolegami dwoił się i troił, żeby w ciągu tych 60 minut zmieścić jak najwięcej, więc nie wdawał się w dłuższe dyskusje z publiką. Na pierwszy ogień rzucono materiał z "Professional Dreamers" (przepleciony "Long Arm of the Law" i małym tribute'em dla Guru). W końcu "El Clasico" zaczęło przechodzić w klasyczne Looptroopowe przeboje. Był to szybki, jednozwrotkowy przegląd. Jedna zwrotka "Don't Hate Player", jedna "Bandit Queen", jedna "Fever" i tak dalej, i tak dalej. Jak mawiają najstarsi grzybiarze: lepszy rydz, niż nic. Na koniec też miazga: "Fort Europa" i "The Building". Koncert, ogólnie rzecz ujmując, bardzo dobry. Czerwone stroje Szwedów FTW. Coś jak tutaj:
Po 4 koncertach z rzędu stwierdziłem, że lepiej odpocząć trochę dalej od sceny, słuchając występu M.O.P. (tzw. "emołpi"). Szczerze mówiąc, jakoś wiele nie zapamiętałem. No, oprócz jednego: buchające płomienie. Ognie. Jak dla mnie, mogłyby one buchać same z siebie. Po co raperzy, gdy ze sceny wyłażą ognie? Pełen czad. Później, na innych koncertach, patent z płomieniami był powielany, ale to podczas show M.O.P. zrobił na mnie największe wrażenie.
SOBOTA
Trzeciego - i zarazem ostatniego - dnia pozytywnie zaskoczył mnie Grubson. Jakoś zawsze mnie odrzucał. Ale koncert zagrał świetny. Tyle energii, że bardziej rozgarnięta widownia zrobiłaby skromne pogo. Tyle pomysłów na występ, że 20syl mógłby może nie tyle się schować, co patrzeć z podziwem i nauczyć się czegoś nowego. Nie znałem żadnego utworu (prócz genialnego "Na Szczycie"), a bawiłem się generalnie zajebiście. I pomyśleć, że po powrocie do domu włączyłem "O.R.S." i... znów mnie odrzuciło. Ciekawe, prawda?
Polską gwiazdą tegorocznego Kempa był Parias. Przynajmniej tak można wnioskować, patrząc na godzinę i dzień występu. Tragiczny wybór. O ile płyta Włodka, Eldo i Pele jest jeszcze niezła, o tyle koncert był bardzo słaby. Najwięcej szału zrobił Leszek, na wejście, grając "Jam" ze swojej ostatniej solówki. Później - coraz gorzej i coraz nudniej. "Parias" jest wybitnie niekoncertowym materiałem. Może jacyś ludzie pod sceną sądzili inaczej. W sumie, bawili się całkiem dobrze. Ale też bez tej energii co na innych koncertach (i nie myślę tylko o wykonawcach z zagranicy, ale też o tych z Polski). A że odpalono racę i Eldo tak się wzruszył, że prawie się popłakał? Pfff...
Przed headlinerami Kempa, Method Manem i Redmanem, wystąpiło Heavy Metal Kings, czyli Ill Bill z La Coka Nostry i Vinnie Paz z Jedi Mind Track i Army of the Pharaohs. Konkretny rozpierdol. Kto znał cokolwiek z twórczości obu panów, był zadowolony.
No i headlinerzy. Jak już się siedziało na Kempie, trudno było nie zobaczyć największych gwiazd. Nawet wtedy, gdy cała twórczość Wu-Tangu tobie wisi i powiewa, gdy nie widzisz w niej nic interesującego. Po tym koncercie zrozumiałem, że Method jest jeden, ale metod na prowadzenie koncertu jest wiele (wybaczcie, musiałem). Tu była pełna dowolność, swego rodzaju freestyle w scenicznych poczynaniach. Mef i Red robili co chcieli i kiedy chcieli. Występ Hocus Pocus był w 100% wyreżyserowany, wszystko działało jak w szwajcarskim zegarku. Ten wydawał się - odwrotnie - improwizowany, choć równie dobrze mógł być zwykłą, wyćwiczoną do perfekcji sztuczką. Z drugiej strony, trudno sugerować, żeby w pewnym momencie Mef i Red specjalnie wyłączyli nagłośnienie, tylko po to, żeby porozdawać wodę publice i porozwalać elementy scenicznej dekoracji. Wciąż nie kumam legendy Wu-Tangu, ale za sam luz wylewający się ze sceny i niewymuszone prowadzenie koncertu przekonało mnie do Methoda i Redmana. "Blackout 3" i "How High 2" już niedługo. Sprawdzę, na pewno.
SŁOWEM PODSUMOWANIA
Czy Hip Hop Kemp to rzeczywiście festiwal z atmosferą? Pewnie, choć akurat pod względem klimatu o wiele bardziej wolę Przystanek Woodstock. Prawda jest jednak taka, że z Kempa wróciłem w dużo lepszym humorze. Świetnie się tam bawiłem, jedząc codziennie chleb tostowy z pasztetem, pływając w mikro-jeziorze, rzucając suche żarty i chodząc na kozackie koncerty, na których często nawalało nagłośnienie. Wspomnienia zostaną na zawsze, to pewne. A czy pojadę za rok? Wszystko zależy od line-upu. Jeśli będzie taki jak w czasie X edycji, wyrzuszam jeszcze dziś.
PS Aha, kupujcie bilety na miejscu - oszczędzicie stresu i walki w kolejkach po opaski.
Małpa jest rozchwytywany. Nie dziwota, skoro "Kilka numerów o czymś" włada umysłami wielu po dziś dzień, skoro jego pierwszy poważny featuring u mainstreamowej gwiazdy okazał się strzałem w dziesiątkę ("Nagapiłem się" Pezeta i Małolata), skoro wreszcie podpisał kontrakt płytowy z co raz bardziej znaczącym graczem na rynku polskich wytwórni hip-hopowych (Aptaun Records Pyskatego). Tyle że w tym roku Małpa zaczął się bać plam na swetrze zmiany na lepsze i postanowił obniżyć loty. Na razie spadek formy czuć wyłącznie na gościnnych występach. Niby nic, ale trudno nie mieć powodów do zaniepokojenia przed debiutanckim albumem Proximite...
W.E.N.A. - Jestem sam (feat. Proximite, Rasmentalism)
Małpa nie tak źle, ale najsłabiej ze wszystkich. Jinx może bez większego polotu, ale Ras i Wudoe już kapitalnie. Trochę nie wiadomo, o co tu chodzi raperowi z Torunia, lecz nie ma co się przyczepiać na siłę. Najlepszy feat Małpy w tym roku, pomijając ten z "Logiki Gry".
Rasmentalism - Jestem sam (feat. W.E.N.A., Małpa)
Też mega numer. Ale Małpa jakby bardziej niemrawy, jakiś taki zmęczony. Bez tego błysku i vibe'u co na "Kilku numerach o czymś".
Projekt Parias - Plecak (feat. Małpa)
"Chuj w azymut"? Co to jest w ogóle? Małpa pasuje do tego kawałka jak Stefan Niesiołowski do Zbigniewa Ziobry. Ba, przy pierwszym odsłuchu nawet nie wiedziałem, że nawija tu sławniejsza połowa Proximite. Gdzie ta zadziorność, krzykliwe flow? Małpa brzmi tu tak, jakby po nieprzespanej nocy przebiegł maraton, następnie wypalając 2 ramy fajek. Wiem, że wycieczki z plecakiem bywają uciążliwe, no ale bez przesady.
Diox / The Returners - Powiedz (feat. W.E.N.A., Hades, Małpa)
A to akurat spoko. Diox konkretnie, Wudoe jeszcze lepiej, Hades nie bardzo i Małpa całkiem okej. Zwrotka naprawdę niezła, zarapowana w stylu, który dał raperowi z Torunia fame. Porządne punchline'y też są, więc akurat tutaj Małpiszon spisał się na medal. Może nie złoty, ale brązowy już tak.
TłustyKot & DJ Bidi - Sposoby (feat. Małpa)
Tu dochodzi jeszcze jeden problem: Tłusty i KotKuler to słabi raperzy - pierwszy z wymienionych powinien skupić się na produkcji bitów i robieniu blendów - a dwie pierwsze zwrotki należą do nich. Potem wchodzi Małpa, więc słuchacz myśli "Ten Małpiszon, ten kozacki podziemny raper, który posłał tyle płyt w osiedla całej Polski, że etatowi mainstreamowcy sprzedający po 2 tys. egzemplarzy swojej każdej następnej płyty do dziś nie mogą uwierzyć? No, będzie bomba!!!". Ale przychodzi później rozczarowanie, bo jest słabo. Nie tak tragicznie, jak w przypadku gospodarzy, ale ewidentnie słabo. Tekst do bólu sztampowy, zwrotka znów nagrana strasznie anemicznie, kaszana kompletna. Jestem na nie.
A Wy, jak odbieracie ten spadek formy? A może nie ma o czym mówić?
W.E.N.A. i Rasmentalism mieli taki pomysł, co by nagrać dwa utwory o takim samym tytule, właściwie z tymi samymi gośćmi (chłopaki z Lublina pominęli jedynie Jinxa). Ciężko oceniać, który lepszy - w końcu to dwa różne numery - ale może jednak: "Jestem sam" z Jinxem, czy bez?
Budi - autor wieloczęściowego "Budi Mixtape", Wielki Wielbiciel mlek smakowych, twórca epickich imprez, Czekoladowy Miś, największy z największych, który w swoim życiu przeszedł gorszą wersję drogi "od pucybuta do milionera", tj. "od zera do bohatera" - postanowił zaprezentować swój muzyczny gust. Jesteście ciekawi jego dziesiątki?
Pierwsza Gwiazdka już świeci na niebie, Święty Mikołaj już dawno przykicał pod choinkę i zostawił cudowne prezenty. Wprawdzie dopiero 16, ale, na dobrą sprawę, do wigilijnego stołu można już zasiadać... Tylko wyobraźcie sobie, że nie ma na nim tradycyjnych potraw, a ich role odgrywają polskie płyty hip-hopowe. Że debilny pomysł? Nie mniej debilny niż momentami polski hip-hop.
Tradycja zobowiązuje do tego, żeby przed rozpoczęciem jakże sytego posiłku, złożyć sobie najserdeczniejsze życzenia w stylu "zdrowia, szczęścia, pomyślności" i podzielić się opłatkiem. Opłatkiem, czyli świętością. A jaka płyta w polskim rapie jest świętością? To zależy od kręgów. Jedni kultywują "Kinematografię" Paktofoniki, inni "Jazzurekcje" Ostrego. Na Ślizgu opłatkiem stałyby się pewnie "Najlepsze dni" albo jakieś "Najebawszy". Może ustalmy, że każdy uważa co innego za święte, więc niech każdy przygotuje swój własny opłatek. Potrawy, do których zasiada się po "Dużo zdrowia, bo zdrowie jest najważniejsze!", wybrałem już tylko według własnych skojarzeń.
U mnie w domu zaczyna się od barszczu z uszkami. Można powiedzieć, że zaczyna się od najlepszego, bo zamiast tych wszystkich 12 potraw mógłbym zjeść 12 porcji barszczu z uszkami. To wszakże taki klasyk Wigilii. Nic więc dziwnego, że barszczu z uszkami polskiego hip-hopu upatruje w "Światłach Miastach" grupy Grammatik. Podobnie jak barszcz z uszkami mógłbym przesłuchać je 12 raz pod rząd, mając w głębokim poważaniu resztę.
Co w dalszej kolejności? U mnie zaczyna się wybieranie według własnego gustu. Rzadko się zdarza, żebym na Wigilię jadł karpia, co dla wielu czytelników może oznaczać, że u mnie w domu nie ma prawdziwych Świąt. Może dlatego, że nikt z rodziny nie lubi pierdolić się z ośćmi. Może też z tego powodu, iż nikogo nie ciągnie do trzymania karpia w wannie, tylko po to, aby go następnie okrutnie bądź *humanitarnie* ukatrupić. Tak bestialsko mógłbym postąpić jedynie z "Na szlaku po czek" VNM-a. Ale mówię, co kraj to obyczaj, co osoba to różniące się gusta, co słuchacz rapu to inny karp polskiego hip-hopu, bo i skojarzenia z karpiem ludzie miewają całkiem odmienne.
Jeśli już przy rybach, to u mnie zawsze są śledzie. Na normalną kolację wcinam je aż miło. Podczas Wigilii takiego wrażenia już nie robią, skoro wokół tyle smakołyków, a i tak je się wszystkiego po trochu, jak najszybciej, bo przecież prezenty, PREZENTY, PRE-ZEN-TY!!! I taka postawa wobec śledzi pasuje do mojej postawy wobec płyty "W pogoni za lepszej jakości życiem" duetu Małolat/Ajron. Niby całkiem fajnie, ale jednak, stojąc oko w oko z innymi potrawami i płytami, "Przestań się w końcu pytać, czy jestem Pezeta bratem" przegrywa. Nie da się tego w kółko słuchać, tak jak się nie da jeść śledzia za śledziem.
Jako, że w czasie Wigilii nie spożywa się mięs, królują nie tylko ryby, ale też i grzyby. Znienawidzone przeze mnie, wpierw ususzone, a potem uduszone grzyby. Masakra. Wywołują one u mnie odruchy wymiotne niczym "Dziś w moim mieście" duetu Pezet / Małolat. Wyjątek: grzybki mun, ale przecież nawet na wspólnej płycie braci Kaplińskich jest jeden fajny utwór... Co więcej, grzyby przybierają postacie jeszcze gorsze - kapustę z grzybami, czyli, jak zwykłem mówić, bigos bez mięsa. Sporo osób taki "smakołyk" jednak lubi, ba, wręcz go ubóstwia, więc chyba najlepiej porównać go do "Spalonych inny słońcem" tria 2cztery7 - albumu, którego nie mogę strawić, lecz spore grono osób uznaje go niemal za klasyka, a przynajmniej za swój ulubiony krążek.
O dziwo, kapusta i grzyby w wyjątkowych sytuacjach mi smakują. Wyjątkowe są - fanfary - pierogi z kapustą i grzybami, które są doskonałym przykładem na to, jak z dwóch znienawidzonych składników można zrobić wprawdzie może trochę pospolitą, ale jednak jedną z moich ulubionych potraw wigilijnych. Coś jak Warszafski Deszcz i "Powrócifszy". Dopiero tym albumem TDF i Numer zyskali moją sympatię. Na swoich solowych wydawnictwach tak wysokiej formy, moim zdaniem, już nie dotrzymują, co do grzybów i kapusty pasuje idealnie. Pytanie tylko, kto jest w tym duecie kapustą, a kto grzybami. Który składnik jest "zawsze spoko"? Który ma skłonności do beefów i niewyparzoną gębę?
Powoli przechodzimy do dań na słodko. Dań na słodko, nie deserów - to różnica. Może to dziwne, lecz w moim domu na Wigilie je się makaron z serem i rodzynkami. Makaron z serem jemy właściwie średnio raz na tydzień, lecz wtedy już bez rodzynek. Nie wiem, to może taka podświadoma pozostałość po poprzednim ustroju, kiedy z bardziej egzotycznymi wytworami przez cały rok był problem, ale na Święta rzucano towar, lud się cieszył, a za komuny było lepiej. A może po prostu taki zwyczaj, nic więcej. W każdym razie, makaron z serem i rodzynkami zawsze był czymś takim mało wigilijnym w moim mniemaniu. Nie żebym narzekał, bo bardzo lubię makaron z serem i rodzynkami. Wydaję mi się jednak, że ta potrawa nieco odstaje od reszty, jest czymś zupełnie innym, wyrwanym z kontekstu. Gdybym zestawiał tutaj wigilijny stół nie z polskimi płytami, tylko rodzimymi raperami, to postawiłbym na Fisza, człowieka wg mnie trochę oderwanego od tego krajowego bagienka zwanego hip-hopem. Pasowałby tu każdy jego album. Ostatecznie wybrałem "Heavi metal", gdzie nie brakuje odniesień do przeszłości, coś jak te rodzynki. Niewyobrażalnie słodka jest także kutia. Za słodka. Przesłodzona. Jak hiphopolo. Jak Jedem Osiem L i "Wideoteka".
Co do popicia? Tradycyjny kompot z suszonych owoców. Niby nic takiego, a smakuję zaskakująco nieźle. Jest to taka niespodzianka, bo zawsze patrzę na te owoce i myślę sobie, że często nie smakują mi przed wysuszeniem, a co dopiero po. A tu się okazuje, że bomba, że da się pić, że wypijam wręcz parę kubków. No i podobnie jest z "T.R.I.P." Pięć Dwa. Niby chłopaki z Dębca nigdy mnie bardziej nie jarali, a tu proszę, surprise, świetną płytę nagrali. Serio. A że Polacy lubią sobie zapożyczać od innych narodów, to na stole (albo pod) bywa także Coca-Cola. Ze Stanów ściągamy również raperów, nie tylko przy użyciu RapidShare. Przykład pierwszy z brzegu to "Global Takeover" El Da Sensei & The Returners. "A dlaczego zaliczam napoje do wigilijnych potraw?" - mógłby ktoś zapytać. Kryzys i takie tam.
A na deser? Przede wszystkim sernik. Sernik to ciasto kultowe. Ciasto przepyszne. Ciasto, które mógłbym jeść w kółko, o ile piecze go moja mama. Palce lizać po prostu. Coś jak "Muzyka poważna" Pezeta i Noona. Nigdy się nie znudzi. Poza tym? Pierniki. Mama co roku zaskakuje z ich wyrobem, za każdym razem przybierają bowiem inne kształty. Co roku to samo - osłupienie jak na "Dużych Rzeczach" Weny i Rasmentalismu oraz różnorodność jak na "Lavoramie" Ortegi Cartel.
Także wesołych świąt moi mili. Ja swoją wigilijną kolację już zjadłem. A Wy, co jecie na Wigilię?
Jest koło godziny 22:15. Siedzimy na schodach łączących Magnat z MCK. Tych obok czegoś, co oficjalnie robi za toaletę. Kto kiedykolwiek był w Magnacie, miejsce zna doskonale, bo często, zwłaszcza podczas koncertów, to jedyne miejsce, w którym można usiąść. Gwiazda wieczoru, tercet W.E.N.A. i Rasmentalism (licząc z DJ DBT właściwie kwartet) spóźnia się już 2 godziny i 15 minut, licząc od chwili otwarcia drzwi. "Tylko" godzinę i 45 minut, przyjmując za prawdę to, co napisano w gorzowskim dodatku do "Wyborczej". "Jedynie" godzinę i 15 minut, biorąc pod uwagę to, o czym się mówiło - że wejście o 20, koncert od 21.
Bardzo lubię oglądać seriale. Szczerze mówiąc, nie wiem, czemu wolę je od filmów. Przecież zazwyczaj jest tak, że wątki są niemiłosiernie rozciągane tylko po to, aby dorobić parę dodatkowych odcinków i - tym samym - zgarnąć jak najwięcej pieniędzy. Nie da się jednak tego powiedzieć o "Sześć stóp pod ziemią", czyli o najlepszym serialu, jaki miałem sposobność kiedykolwiek oglądać. Czytaj dalej >>
Nie żebym jakoś mocno śledził to całe NBA, poszczególnych spotkań w najlepszej lidze koszykarskiej świata w ogóle nie oglądam, coś tam jednak się interesuję i ogarniam na tyle, aby wiedzieć, kto zmierzył się w finałach tegorocznych play-offów. Byłem za Lakersami, bo znacznie bardziej wolę Bryanta i Artesta od Allena, Garnetta, Pierce'a i Rondo z Boston Celtics (no i przecież sam Shaq długo bawił w Kalifornii). W każdym razie, moje życzenie się spełniło - we wczoraj rozegranym meczu nr 7 górą byli koszykarze z Los Angeles, co dało im tytuł mistrzowski.
