WhiteHouse
Kodex IV
RRX Desant, 2012

3.0

[KLIK]

DJ Kebs
PROSTO Mixtape
PROSTO, 2012

3.0

[KLIK]

Dziesięć najlepszych płyt tego roku w polskim rapie. Moim zdaniem oczywiście. Lista jest z jednej strony subiektywna, wiele albumów odrzuciłem już na samym początku (patrz: Gural, Fokus, Ostry), w wielu coś mnie zirytowało na tyle, że nie brałem ich w ogóle pod uwagę przy tworzeniu tego rankingu (Tetris, Parias, Rasmentalism). Stąd parę niespodzianek. Z drugiej - cholera, pierwsze miejsce jest niepodważalne. Pozycja numer jeden wyraźnie odstaje od innych tegorocznych produkcji. Może nie pod każdym względem, ale jako całość - już tak. Jeśli ktoś uważa inaczej, to czekam na rzeczową argumentację. Wraz z wysunięciem kontrkandydata.

Blisko: Gadabit - Gadabit, Solar/Białas - Z ostatniej ławki, Kubson - Igła w stogu PCV, Jot - Odliczanie EP, Hurragun - Hurrap

10. L.U.C - Kosmostumostów
Z płyty na płytę L.U.C staje się raperem przystępniejszym. I bardzo dobrze. Wszystko idzie zrozumieć po trzech odsłuchach, mimo że wątków surrealistycznych nie brakuje. Wrocławski koncept na plus, walka o dizajn przestrzeni publicznej na plus, goście też. Jeśli z góry przekreśliliście "Kosmostumostów", bo to przecież ten przeintelektualizowany MC w srebrnych spodniach, to przemyślcie sprawę jeszcze raz. Nie bez przyczyny L.U.C otwiera tę dziesiątkę.


9. W.E.N.A. - Dalekie Zbliżenia
Tak na klasyczną modłę, bardzo fajnie. Może nie spełnia wszystkich nadziei pokładanych w Wudoe, ale poniżej poziomu nie schodzi. Za długa? Trochę. Ale Aptaun wydał "Dalekie Zbliżenia" na wosku, gdzie te gorsze numery wzięły i wyszły. Wniosek? Sprzedałem cedeka i czekam aż listonosz przyniesie winyl. Aha, w "Do dnia, w którym" Włodi nawinął zwrotkę roku. A to nie jest jedyny dobry numer na płycie. Ale to już sprawdźcie sami.


8. B.O.K - W stronę zmiany
Wszechstronna ekipa. Pod każdym względem. Bisz, który każdy kawałek widzi zupełnie inaczej - łapy w górę, pogmatwane storytellingi, żeglarskie metafory, braggadacio, umoralniające gadki. Oer, który od ciągłego żonglowania stylistykami powinien zadomowić się w cyrku - koncertowe bomby, ckliwe melodie, jazzowo-swingowe zabawy i żywe instrumenty (od gitar, przez perkusję, aż po smyczki). Do tego Kay, którego głos, umiejętności wokalne i niezwykły vibe wznoszą "W stronę zmiany" naprawdę wysoko. No i jeszcze DJ Paulo, może żaden wystrzałowy turntablista, ale znający się na swojej robocie. Mało?


7. Hades - Nowe dobro to zło
Najlepiej wyprodukowany album tego roku. Hades, gospodarz płyty, jest tu niestety w ostrej defensywie, mimo że nawija równo, na przyzwoitym poziomie, czasem rzucając interesującym pomysłem na utwór. Cały poklask skrada mu bowiem Galus, czyli - dla reprezentanta Warszawy, Bródna, Prosto i HiFi Bandy - najlepszy producent w tym kraju. Całkiem możliwe. Na pewno najlepiej korzysta z przeogromnej potęgi winylu, opierając bity w 100% o czarne płyty (druga ksywka - Pokój Czarnych Płyt - zobowiązuje). Każdy, nawet najmniejszy dźwięk jest samplowany - to słychać i to ma w sobie prawdziwą moc. Jedna z dwóch, obok piątej pozycji na liście, sporych niespodzianek w tym roku.


6. Ten Typ Mes - Kandydaci na szaleńców
Mesiak nie stoi w miejscu. Są dubstepy, drumandbassy, czy numery punkrockowe. W niektórych utworach nawet nie ma rapu, jest za to sam śpiew. Mało tego, Piotrek bez pretensjonalnego ekshibicjonizmu rośnie na jednego z bardziej szczerych MCs w kraju. Przyznaje się do aborcji, neguje zasadność powstania warszawskiego. W przeciwieństwie jednak do poprzedniej płyty, "Zamachu na przeciętność", ogranicza ogniste punchline'y, a pojedyncze kawałki nie potrafią skopać mniej szlachetnej części pleców tak mocno, jak robiły to "My", "Zamach na Jana K.", czy "Welcome / Wilkommen". Ale i tak dzieje się dużo. Zachęcam do poznania wersji "Kandydatów..." z drugim, bonusowym krążkiem. Tam też są mocne sztosy.


5. Tomasz Andersen - Wbrew Wskazówkow
To sobie Roszja wymyślił. Przenieść się w przyszłość, tak o 70 lat i opowiedzieć historię, w której sam bierze udział. Właściwie nie on, tylko jego alter-ego, niejaki Tomasz Andersen. Musiał naczytać się i naoglądać science-fiction, gdyż wszystko opowiada tak zaradnie i sugestywnie, że nawet Dmitrij Głuchowski (autor powieści "Metro 2033") nie wymyśliłby tego lepiej. Historię z odmrażaniem celebrytek w tle podaje z humorem i wdziękiem godnym Sfondu Sqnksa, tj. składu, który w zamierzchłych czasach współtworzył. Trochę to zaskakujące, że w tym zestawieniu znalazł się właśnie reprezentant Wrocławia (i to jeszcze tak wysoko), ale koncept wyszedł mu niebanalny, najlepszy w tym roku - za to należy go uhonorować.


4. Medium - Teoria Równoległych Wszechświatów
Debiut roku. W sensie, że na legalu. Bo Medium to żaden debiutant, obecny na scenie przynajmniej od trzech lat. Kibicowałem mu od początków jego kariery, na pewno tej jej części wychodzącej poza miasto Kielce. Na "Teorii Równoległych Wszechświatów" zarzuca może wszechstronność, techniczne fajerwerki i śpiew (to w końcu drugi raper po Mesie, któremu jeszcze zależy i który nie straszy dzieci swoimi umiejętnościami wokalnymi). Zarzuca na rzecz naprawdę intrygującego konceptu, którego sednem jest podróż w głąb ludzkiej świadomości przy użyciu metafor z pogranicza świata naukowego i mistycznego. Barwne opowieści, ciekawe teorie filozoficzne i muzyka wyprodukowana ze smakiem, wyczuciem i - jak zwykle u Mediuma - na najwyższym poziomie. Można się w tej płycie zakochać. Albo dzięki niej trochę bardziej poznać siebie i nieco inaczej spojrzeć na otaczający nas świat.


3. Łona i Webber - Cztery i pół
Ten to ma łeb. Ktoś w tym roku u Rawicza powiedział, bodajże Wudoe, że Łona, pisząc tekst, od samego początku wie, jak go zakończy. I ma chyba, cholera, rację, bo nie wyobrażam sobie, żeby puenty swoich utworów, te doskonałe zakończenia kawałków również z "Cztery i pół", reprezentant Szczecina mógł wymyślać na poczekaniu, bo mu akurat rym pasuje. Mózg nie lada, pewnie mógłby pisać wiersze. Albo być nowym Kazikiem, gdyż poziomem socjologicznych obserwacji mu dorównuje, a może nawet i przewyższa. W dodatku wykłada jasno, klarownie i całkiem przejrzyście, choć - racja - niektórych numerów nie skuma się za pierwszym odsłuchem. Także dlatego, że bardziej uwagę przykują zabawy Webbera, który kontynuuje odstawianie sampli na rzecz dźwięków granych. I wychodzi mu to na dobre. Łonsonie, Łebsztyku - znów to zrobiliście. Zespół muzyczny Łona i Webber (w składzie: Łona i Webber) - polecam.


2. Zeus - Zeus, jak mogłeś?
Zaskakujące pokazanie gestu Kozakiewicza. Komu? Tym wszystkim fanom, którzy fanami są dopóki artysta stoi w miejscu, gdy nie próbuje niczego nowego, nie robi niespodzianek i spędza czas na nawijaniu o tym samym na tak samo brzmiących bitach. Już sama akcja promocyjna płyty była dla nich policzkiem. Grzywka. U rapera. Na emo pozuje, czy o co chodzi? Okazało się, że to tylko jeden z elementów układanki - przemiany jaką Zeus przeszedł od poprzedniego krążka. Funkowe bomby zostawił w odwrocie, stawiając na gitary i chadzanie to ścieżką Maleńczuka ("Lato w mieście Łódź"), to drogą Kultu ("Jesteśmy źli"), to w zupełnie inną mańkę. Marek Dulewicz dołożył tu trochę od siebie i bardzo dobrze. Po "Co nie ma sobie równych" i "Albumie Zeusa" produkcje Kamila trochę się przejadły. Władca Olimpu w charakterze rapera też miecie, odgrywając multum ról, za każdym razem mocno nieprzeciętnych. Pomysłowy chłop, nie ma co. No i nie jednorodne flow, jak to w zwyczaju mają polscy raperzy. Za każdym razem inaczej, zmiennie. To się ceni.


1. Sokół i Marysia Starosta - Czysta Brudna Prawda
Płyta roku. Zdecydowanie. Równa, wysoka forma przez cały krążek. A jest tego 19 utworów. Sokół na takim poziomie, jaki osiągnął bodaj raz w życiu, w polskim storytellingu wszech czasów, "Każdym ponad każdym" (wiem, mówię to na okrągło). Czysta brudna prawda wyłożona prosto na stół, bez ogródek i gryzienia się w język. Szkoda, że mało tu miejsca na pozytyw. Wojtek dość pesymistycznie (a może po prostu realistycznie?) patrzy na świat. Nie jest jednak tak pretensjonalnym smutasem jak Bonson czy Huczu. On sobie w tym świecie radzi. Może dlatego, że przy boku ma Marysię, która tak pięknie śpiewa mu na "Czystej Brudnej Prawdzie". I nie, że w chórkach i refrenach. Zwrotkę też pociągnie. I to jak. Rzecz całkiem świeża jak na nasze podwórko, niesłychanie mocna. W 2011 - bezkonkurencyjna.

Krzysiek Nowak - stosunkowo nowa postać w polskiej rap-blogosferze. Tak, tak - prowadzi bloga (ponoć całkiem popularnego). Ale pisze też - coraz częściej - dla Popkillera, najlepszego polskiego portalu hip-hopowego (przynajmniej wg mnie). No rapu słucha. Chociaż wg jego profilu na LastFM najbardziej ubóstwia Comę. Dziwne - w poniższej liście żadnego Piotra Roguckiego nie uświadczymy. Mój rówieśnik. Tyle że ja akurat jestem trochę grubszy. No i z zachodu, a nie z Lublina. W każdym razie - spoko z niego ziomek. Sprawdźcie czego słucha. Chyba, że pamiętacie, czym jarałem się ja. Tak ze 3 lata temu. Wtedy nie musicie. Bo nic nowego (no, poza numerami 10, 6 i 2) tu nie znajdziecie. Żartowałem. Jasne, Krzysiek ma trochę gust jak Lite Lit w 2008, ale i tak warto go prześwietlić. Panie i panowie, ladies and gentleman, Krzysieeeeeeek Nowaaaaaaaaak!!!

Nie przypuszczałem, że wybranie dziesięciu ulubionych utworów może być tak mozolną i karkołomną pracą. Łatwiej zrobiło się dopiero wtedy, gdy uznałem, że większość mojej listy powinny tworzyć kawałki rapowe. Z tego powodu tylko dwa rockowe, a dokładniej grunge'owe wynurzenia. Enjoy!


10. Nirvana - Where Did You Sleep Last Night


Wiem, wiem – jak pozujący na w miarę świadomego słuchacza człowiek może w swoim top 10 umieścić Nirvanę? Ano może, bo ten cover jest zaiste świetny, chociaż wersja Lead Belly'ego też niczego sobie.

9. Dinal - Mili ludzie


Obiegowa prawda głosi, że każdy przechodzi kiedyś fascynację polskim podziemiem, a w szczególności jego truskulową odsłoną. Wypada zapytać – co w tym złego, skoro takie ekipy jak Dinal potrafiły swego czasu wjechać z rzeczywistym level up'em w złożeniach poszczególnych wersów, a do tego ich wielokrotne niosą ze sobą ciekawą treść? (Umiejętności raperskie warto przy tej okazji pominąć).

8. 834 – Drzwi


Przykra sprawa – im lepszy technicznie staje się VNM, tym większe kocopoły i facepalmowe linijki kładzie na majku. Jeśli ta niekorzystna tendencja nie ulegnie zmianie, to chcę go zapamiętać z tak osobistych, dobitnych i jak na niego ambitnych konceptów w postaci chociażby "Drzwi".

7. Małolat/Ajron - Rodzice


Mój profil na LastFM nie kłamie - "W Pogoni Za Lepszej Jakości Życiem" jest najbardziej przekatowanym przeze mnie albumem w życiu. "Rodzice" to przykład, że za pomocą emocji w głosie, charakterystycznego flow, dość prostego tekstu i genialnego melancholijnego bitu można stworzyć najbardziej łapiący za serducho kawałek dla rodziców.

6. Ten Typ Mes - Witaj śmierci


Czasy, w których Piotrek był najmniej dresiarskim z dresów i najbardziej awangardowym z najmniej awangardowych już dawno minęły. Na ich dowód mamy kilka albumów, na których Mesowi nie chciało się jeszcze tak bardzo zamachiwać na przeciętność. PS. „Witaj śmierci” to mój ulubiony storytelling w polskiej rapgrze.

5. Pezet-Noon – Nie jestem dawno


Trudno mi wyobrazić sobie sytuację, w której szanujący się słuchacz polskiego rapu mógłby nie docenić maestrii tego klasycznego duetu raper/producent. Można się krzywić na współczesne puszczanie oka w stronę nastoletnich fanek jarających się „Muzyką Emocjonalną”, można zarzucać przemianę nawijacza z truskula w najebkowicza, a potem w rozedrganą mimozę, ale nie sposób zgnoić „Muzyki Poważnej” - chyba że jest się niepoważnym.

4. Eldo – Plaża


Irytuje, po prostu irytuje – a to skrzywi się na wieść o bluzach Obrońców Tytułów, a to zechce opchnąć swoje szkice za grube tysiące, a na koniec powyzywa jeszcze kogo się da od gamoni. Jednego mu jednak nie można odebrać – nagrał żelaznego klasyka w postaci "Eternii", z której to pochodzi "Plaża", w moim przekonaniu stanowiąca creme de la creme polskiej rapowej liryki.

3. Zkibwoy & DJ Ader - Skandale (feat. Pan Wanxxx)


Słyszysz wjazd Wankeja o Burkina Faso i od razu wiesz, o co chodzi. W moim zestawieniu nie mogło zabraknąć EP-ki Polskiego Króla Obskurwu. Jeden z tych utworów, które pokazałbym kumplowi z zagranicy.

2. Pearl Jam – Jeremy


Opener 2010 -> koncert Pearl Jam -> łzy w trakcie Jeremy'ego. Nie wstydzę się, naprawdę tak było. Utwór z niesamowitą historią, o której mówiłem, a przede wszystkim pisałem setki razy, także na swoim typowo rapowym blogu. I to chyba powinno starczyć za najlepszą możliwą rekomendację.

1. Jimson - Gorąca ofiara


Chciałbym, żeby ten tekst przeczytał którykolwiek z fanów WSRH, gdyż "Gorączka w Parku Igieł" na pewno by mu przypasowała. Z tą pewnością to może trochę przesadziłem, ale Jims to mój osobisty mistrz liryki i bez wątpienia "pierwszy podziemny raper, co ma flow, technikę i głos".

Nirvana - dobre, po prostu. Dinal - moje ulubione ziomki z Opola. Na "W strefie..." są lepsze numery, ale ten też konkretny. Szczególnie zwrotka Wankza. 834 - jak nie lubię VNM-a, tak parę numerów 834 było naprawdę w pytę. "Drzwi" na przykład. Albo "Chronolog". Ale te czasy już nie wrócą. Małolat/Ajron - łapie za serducho, to prawda. W ogóle cała płyta jest szczera, a przez to bardzo dobra. I to mimo pewnych braków, niedociągnięć i irytujących momentów. Mes - solowy debiut świetny, ale wolę dwie kolejne płyty. Znowu szczery numer. I to bardzo. Można się zastanawiać, czy nie najszczerszy w polskim rapie. Pezet-Noon - pierdolony klasyk. Kiedyś był to numer, który katowałem zdecydowanie najczęściej. Eldo - "Plaża" = najlepszy numer z "Eternii". I faktycznie creme de la creme. Czysta poezja. Zkibwoy - "Skandale" były też w mojej "dziesiątce" (a właściwie "jedenastce"). Zwrotka Wankza moc. Cały numer zresztą świetny. Pearl Jam - no ładny numer. Ale na kolana nie padłem. Jimson - KOZACKI NUMER. Bardzo mocny. Przypomniałem sobie Twoją listą wiele dobrego. Dzięki.

No i po Kempie.

Podróż autokarem - szybka i bezproblemowa. Schody zaczęły się na miejscu.

ORGANIZACJA, POLE, MIASTO

Trochę po 13:00 byliśmy w Hradeć Kralove. Namiot rozbiliśmy dopiero po 20:00. Wszystko przez fatalną organizację. Najpierw - kolejka po festiwalową opaskę. Potem - kolejka do wejścia na pole namiotowe. Obie kolejki z kolejkami miały tyle wspólnego, co bigos z kuchnią japońską. Nic. Zero porządku, tłumy i "kurwa mać, ile można stać". A jak już człowiek był blisko upragnionego okienka (których było stanowczo za mało), to na dach wskakiwał jakiś Czech z obsługi, który kazał się cofać, robić rzędy i tak w koło Macieju. Zmarnowałem pół dnia, żeby zdobyć dwie głupie opaski. Więcej okienek i próba uporządkowania wszystkiego od początku wystarczyłyby, żeby obie rzeczy móc odebrać w chwilę. Aż trudno uwierzyć w to, że Czesi ciągną w ten sposób dziesiątą z rzędu imprezę.

Z kolei na polu - sanitarna masakra. Myślałem, że po zeszło- i tegorocznym Przystanku Woodstock widziałem już wszystko. Że żaden Toi Toi mnie nie zaskoczy. Na największym polskim festiwalu kible są chociaż czyszczone. Na Kempie może i są, ale w ogóle tego nie czuć (a właściwie - czuć i to mocno). Jeśli chodzi o "jedynkę", płeć męska ma oczywistą przewagę. Kiedy jednak w grę wchodzi "dwójka", dziewczyny mają lepiej. Zwłaszcza w płatnych toaletach na terenie festiwalu (20 koron) lub w publicznych WC w Hradeć Kralove. Więcej kabin, kolejka idzie całkiem chyżo. A facet stoi i czeka przez pół godziny.

A właśnie - miasto. Jakieś pół godziny piechotą od Kempa (chwilę autobusem linii 15 za 15 koron) znajduje się swego rodzaju centrum handlowe - nie galeria, tylko kilka wielkoformatowych sklepów obok siebie. Przepełniony Kempowiczami Kaufland, JYSK, Obi, McDonald, KFC, dwie stacje benzynowe i - mój ulubiony - Penny Market, coś w rodzaju Biedronki, który miał tą przewagę nad Kauflandem, że nie było w nim wielu osób, a ceny porównywalne, jeśli nie niższe. No i prawie wszędzie były darmowe toalety. I długie kolejki do nich.

Trochę dalej leży centrum Hradeć. W ostatni dzień Kempa wybraliśmy się na starówkę. Bardzo ładną starówkę. Prawdę mówiąc, w Polsce tylko Wrocław mógłby z nią konkurować. Jeśli pojadę w następnym roku, to wygospodaruje sobie tyle czasu, żeby móc dokładnie wszystko zwiedzić, bo naprawdę warto. Z toaletą na starówce gorzej - jedyny znak "WC" prowadzi przez pół miasta, a na koniec okazuje się, że kibel faktycznie jest, ale zamknięty na cztery spusty.

Prysznice? Owszem, były. Nie korzystałem, bo bardzo blisko od pola, jakieś 15 minut spacerem, znajduje się malutkie jeziorko, w którym można umyć się bez kolejek i za darmo (żetony pod prysznic kosztowały 30 koron, z czego nigdy nie miało się pewności, że automat jakiegoś nie zeżre). Oczywiście, kiedy w jednym małym jeziorze kąpie się kilka tysięcy ludzi, ciężko powiedzieć o jakimkolwiek "myciu się", ale przy temperaturze, która panowała w kempowych dniach w Hradeć (30 stopni i ostre słońce; jednego dnia dwukrotnie padał deszcz, raz grad i wiał porywisty wiatr, ale było to tylko przejściowe), skok do wody był zbawienny. Raz, dwa, trzy i pół godziny chłodu załatwione. Później człowiek szedł gdziekolwiek, znów pocąc się jak prosie. Ale po co być czystym na Kempie?

KONCERTY

Przecież na jakikolwiek festiwal muzyczny jedzie się głównie z uwagi na koncerty. I tak jest też z Hip Hop Kempem. Można pieprzyć o wyjątkowej atmosferze, tanim piwie i całkiem liberalnej polityce narkotykowej, ale większość Kempowiczów nastawiła się przede wszystkim na muzykę. Ja także.

ŚRODA

Na pierwszym z koncertów byłem jeszcze w środę. Technicznie rzecz ujmując, właściwie w czwartek (miało rozpocząć się o 23:00, zaczęło się po północy). Grał Tetris z Weną. Połączenie trochę zaskakujące, ale jak najbardziej trafione. Każdy z raperów wykonał swoje największe hity (usłyszeć na żywo "Pamięć" - wow), na koniec zostawiając wspólny numer z "Dwuznacznie" Teta - "Jeden Świat". Bardzo pozytywny, energetyczny występ. Podobało się nawet tym, którzy na koncertach obu panów bywali już wcześniej. Razem stworzyli nową jakość i, w sumie, mogliby nagrać w przyszłości coś więcej niż jeden numer.

CZWARTEK

Kolejnego dnia nic, moim zdaniem, nie przebiło reprezentantów Aptaun Records. Zacząłem, wraz z całym Kempem, na Live Stage'u, słuchając czeskiej ekipy Manzele. Rap na istrumentach. Nieudany. Ani nie było to The Roots, ani Hocus Pocus, ani nawet Afro Kolektyw. Słabizna.

Tuż po Czechach grał Gural. Nie przepadam za jego twórczością, ale ciężko odmówić mu dwóch rzeczy: rzeszy fanów i poczucia humoru. Niepotrzebnie tylko targał do Hradeć całe to swoje PDG, czyli zgraję niedorastających mu do pięt raperów, którzy trochę ciągną na jego fame'ie. A nagłośnieniu koncertu powinno się postawić internetową świeczkę: [*].

Wieczorem miał grać Mayer Hawthorne. Ale nie grał. I nie wiem zupełnie dlaczego. Mi jakoś wielce nie szkoda, bo i tak nie znam jego utworów, lecz wielu musiało to zasmucić. Zwłaszcza, że ostatnie tego dnia Odd Future to zupełnie inna jazda. Wpadłem na koniec koncertu tej bandy pojebów. Tyle właśnie mogę o OFWGKTA powiedzieć: BANDA POJEBÓW.

Jakoś w środku nocy - miła niespodzianka. Na Jah Music Reggae Station wystąpił Junior Stress. Nie wiedziałem, że daje koncert na Kempie, stąd byłem mile zaskoczony. Swego czasu solówkę Juniora, "L.S.M.", słuchałem bardzo często, więc cieszyłem się tym bardziej. Mieszkaniec Lublina zagrał bardzo fajnie, pozytywnie. Szkoda tylko, że tak późno. Nie miałem już sił, żeby aktywnie uczestniczyć w koncercie.

PIĄTEK

Drugi dzień Hip Hop Kempu, czyli trzeci mojego pobytu w Hradeć, to dzień, na który czekałem najbardziej. Występowały moje ulubione, europejskie składy - Hocus Pocus i Looptroop Rockers. Wcześniej jednak Ten Typ Mes wraz z całą Alkopoligamią. Raczej zawód. Po pierwsze, Mes był jakoś wyjątkowo nie towarzyski, a przecież kiedyś znany był z tego, że na koncertach puszcza w tłum Wódkę Gorzką Żołądkową. W Hradeć nawet nie wychodził na pomost - rozumiem, że tam gorzej słyszał bit, ale jednak na tle wszystkich innych kempowych artystów, którzy zawsze chcieli być bliżej tłumu, wypadało to dość kiepsko. Po drugie, ten sam zarzut co w przypadku Gurala: po cholerę promować na takim koncercie ziomków ze swojej wytwórni, którzy są o połowę gorsi od siebie samego? Miejsce Theodora, Stasiaka i - zwłaszcza - Wdowy na pewno nie jest na głównej scenie Hip Hop Kempu. Wiem, że Mes mógłby samemu pociągnąć całe widowisko. Szkoda, że się na to nie zdobył.

Tuż przed Hocus Pocus zagrało moje osobiste odkrycie Hip Hop Kempa - duet Beat Torrent. Tworzą go DJ Pfel i DJ Atom - 1/2 turntablismowego C2C (druga połowa to 20syl i DJ Greem z Hocus Pocus). Co grają? Hmmm... Kosmos. Dominowała elektronika, ale w ciągu blisko godzinnego show przewinął się właściwie każdy gatunek. Do tego dochodziły wizualizacje na telebimach (swoją drogą szkoda, że nie były one, tzn. telebimy, większe) oraz turntablismowe sztuczki, podkręcające publikę. Tak jak już wspomniałem - koncert Beat Torrent to największe zaskoczenie in plus festiwalu.

A Hocus Pocus? Piękny występ. Niewiele kapel na Kempie grało na instrumentach - Francuzi pokazali jak robi się to zawodowo. 20syl to super gość, w dodatku bardzo utalentowany. Rapuje, bawi się MPC-tką i gramofonem, pierwszorzędnie giba się po scenie. 20syl to kwintesencja hip-hopu - brakowało jedynie puszki z farbą w dłoni i szybko namalowanego graffiti na przywleczonej na tę okazję ścianie. Wszystko pięknie, tyle że mały niedosyt po koncercie pozostał. Dlaczego? Z kilku powodów. Przede wszystkim, publika była strasznie niekumata. Nie do końca rozumiała jazdy 20syla i nie wynikało to z bariery językowej, gdyż lider Hocus Pocus doskonale radził sobie z angielskim. Przodowali w tym, niestety, Polacy, którzy momentami zamieniali się w kompletnych buraków, wystawiając w stronę Francuzów środkowe palce i "zapraszając" na scenę kolejnego w line-upie Pharoahe Moncha. Zwykły brak szacunku dla zespołu, który dał jeden z lepszych koncertów na Kempie. Chyba nigdy nie zrozumiem takiego zachowania. Drugą sprawą była długość występu. Niecała godzina. Chciałoby się więcej. Zwłaszcza, że 20syl pomysłami na prowadzenie koncertu sypie jak z rękawa i gdyby miał tylko więcej czasu, na pewno wykorzystałby kolejne. Przecież Hocus Pocus nawet nie zagrało genialnego "Mr tout le mond", jednego z ważniejszych swoich numerów. W ramach rekompensaty na chwilę zaprezentowało się C2C. Coś niesamowitego. Jeśli Beat Torrent nazwałbym "nieziemskim", to brak mi słów na opisanie tego krótkiego show C2C. 4 ogarniętych facetów przy gramafonach i MacBookach i już powstają takie cuda, że nie mam pytań.

Pharoahe Monch właściwie mnie nie obchodził. Czekałem na Looptroop, a z rozpiski koncertów opublikowanej przed festiwalem w sieci wynikało, że Szwedzi wystąpią zaraz po Hocus Pocus, co byłoby dość logiczne. Coś się jednak pozmieniało i na scenę wyskoczył Afroamerykanin z całkiem innej beczki. Charyzma, pierdolnięcie, agresja - tym charakteryzował się ten występ. Pod sceną kocioł. Wiadomo, żadne tam pogo z punkowych koncertów, ale reakcje nad wyraz żywiołowe, zwłaszcza jak na występ hip-hopowy. Ale fanem Moncha nie zostanę. Co to, to nie.

No i Looptroop. Looptroop, kurwa, Rockers - coś, na co czekałem od kilku dobrych lat. Znów godzinka. O godzinkę za mało. Ale Promoe z kolegami dwoił się i troił, żeby w ciągu tych 60 minut zmieścić jak najwięcej, więc nie wdawał się w dłuższe dyskusje z publiką. Na pierwszy ogień rzucono materiał z "Professional Dreamers" (przepleciony "Long Arm of the Law" i małym tribute'em dla Guru). W końcu "El Clasico" zaczęło przechodzić w klasyczne Looptroopowe przeboje. Był to szybki, jednozwrotkowy przegląd. Jedna zwrotka "Don't Hate Player", jedna "Bandit Queen", jedna "Fever" i tak dalej, i tak dalej. Jak mawiają najstarsi grzybiarze: lepszy rydz, niż nic. Na koniec też miazga: "Fort Europa" i "The Building". Koncert, ogólnie rzecz ujmując, bardzo dobry. Czerwone stroje Szwedów FTW. Coś jak tutaj:



Po 4 koncertach z rzędu stwierdziłem, że lepiej odpocząć trochę dalej od sceny, słuchając występu M.O.P. (tzw. "emołpi"). Szczerze mówiąc, jakoś wiele nie zapamiętałem. No, oprócz jednego: buchające płomienie. Ognie. Jak dla mnie, mogłyby one buchać same z siebie. Po co raperzy, gdy ze sceny wyłażą ognie? Pełen czad. Później, na innych koncertach, patent z płomieniami był powielany, ale to podczas show M.O.P. zrobił na mnie największe wrażenie.

SOBOTA

Trzeciego - i zarazem ostatniego - dnia pozytywnie zaskoczył mnie Grubson. Jakoś zawsze mnie odrzucał. Ale koncert zagrał świetny. Tyle energii, że bardziej rozgarnięta widownia zrobiłaby skromne pogo. Tyle pomysłów na występ, że 20syl mógłby może nie tyle się schować, co patrzeć z podziwem i nauczyć się czegoś nowego. Nie znałem żadnego utworu (prócz genialnego "Na Szczycie"), a bawiłem się generalnie zajebiście. I pomyśleć, że po powrocie do domu włączyłem "O.R.S." i... znów mnie odrzuciło. Ciekawe, prawda?

Polską gwiazdą tegorocznego Kempa był Parias. Przynajmniej tak można wnioskować, patrząc na godzinę i dzień występu. Tragiczny wybór. O ile płyta Włodka, Eldo i Pele jest jeszcze niezła, o tyle koncert był bardzo słaby. Najwięcej szału zrobił Leszek, na wejście, grając "Jam" ze swojej ostatniej solówki. Później - coraz gorzej i coraz nudniej. "Parias" jest wybitnie niekoncertowym materiałem. Może jacyś ludzie pod sceną sądzili inaczej. W sumie, bawili się całkiem dobrze. Ale też bez tej energii co na innych koncertach (i nie myślę tylko o wykonawcach z zagranicy, ale też o tych z Polski). A że odpalono racę i Eldo tak się wzruszył, że prawie się popłakał? Pfff...

Przed headlinerami Kempa, Method Manem i Redmanem, wystąpiło Heavy Metal Kings, czyli Ill Bill z La Coka Nostry i Vinnie Paz z Jedi Mind Track i Army of the Pharaohs. Konkretny rozpierdol. Kto znał cokolwiek z twórczości obu panów, był zadowolony.

No i headlinerzy. Jak już się siedziało na Kempie, trudno było nie zobaczyć największych gwiazd. Nawet wtedy, gdy cała twórczość Wu-Tangu tobie wisi i powiewa, gdy nie widzisz w niej nic interesującego. Po tym koncercie zrozumiałem, że Method jest jeden, ale metod na prowadzenie koncertu jest wiele (wybaczcie, musiałem). Tu była pełna dowolność, swego rodzaju freestyle w scenicznych poczynaniach. Mef i Red robili co chcieli i kiedy chcieli. Występ Hocus Pocus był w 100% wyreżyserowany, wszystko działało jak w szwajcarskim zegarku. Ten wydawał się - odwrotnie - improwizowany, choć równie dobrze mógł być zwykłą, wyćwiczoną do perfekcji sztuczką. Z drugiej strony, trudno sugerować, żeby w pewnym momencie Mef i Red specjalnie wyłączyli nagłośnienie, tylko po to, żeby porozdawać wodę publice i porozwalać elementy scenicznej dekoracji. Wciąż nie kumam legendy Wu-Tangu, ale za sam luz wylewający się ze sceny i niewymuszone prowadzenie koncertu przekonało mnie do Methoda i Redmana. "Blackout 3" i "How High 2" już niedługo. Sprawdzę, na pewno.

SŁOWEM PODSUMOWANIA

Czy Hip Hop Kemp to rzeczywiście festiwal z atmosferą? Pewnie, choć akurat pod względem klimatu o wiele bardziej wolę Przystanek Woodstock. Prawda jest jednak taka, że z Kempa wróciłem w dużo lepszym humorze. Świetnie się tam bawiłem, jedząc codziennie chleb tostowy z pasztetem, pływając w mikro-jeziorze, rzucając suche żarty i chodząc na kozackie koncerty, na których często nawalało nagłośnienie. Wspomnienia zostaną na zawsze, to pewne. A czy pojadę za rok? Wszystko zależy od line-upu. Jeśli będzie taki jak w czasie X edycji, wyrzuszam jeszcze dziś.

PS Aha, kupujcie bilety na miejscu - oszczędzicie stresu i walki w kolejkach po opaski.

V/A
A pamiętasz jak?
KOKA Beats, 2011

3.5



[KLIK]

Wyobraźcie to sobie. Jest 30 czerwca 2011 roku. Jutro 1 stycznia 2012. Co to dla nas oznacza?

- Noc sylwestrowa jest zarazem jedną z najkrótszych nocy w roku. A powinno być odwrotnie. Pomijam tych, którym w noc sylwestrową rwie się film.

- Do Euro 2012 niecałe pół roku. Co by znaczyło, że będzie ciężko. Proponuję porzucić resztki profesjonalizmu i postawić va banque na prowizorkę.

- Polskiej prezydencji w Unii Europejskiej po prostu nie było. Tak samo jak Przystanku Woodstock i Hip Hop Kempu. Damn it.

- Nie było także wyborów parlamentarnych. Politycy wciąż prześcigają się, kto jest prawowitym premierem Polski i Polaków - Jarosław Kaczyński na billboardach, Donald Tusk w telewizji, puszczając oczko, co jakby jest sygnałem do tego, że to on nam skrócił rok o połowę... Wszystko winą Tuska, wiadomo.

Zaraz, zaraz. A co by to oznaczało dla muzyki? Co nazwałbym płytą roku?

Wybór mam dość niewielki, bo z tegorocznych płyt kupiłem 17, co - licząc kilka nielegali - daje jakieś max 25 odsłuchanych albumów. Także to bardziej taka subiektywna lista, niż rzeczowe podsumowanie tysiąclecia, przez co brakuje może wielu Waszych faworytów. Ranking podzieliłem na dwie kategorie - polski rap i "poza tym". Pierwszych z nich bardziej rozbudowany. Nie siliłem się na szersze opisywanie albumów, bo z większością już to zrobiłem. Wszystko powinno być jasne i proste nawet dla najmniej kumatych.

POLSKI RAP

NUMBER ONE
Sokół i Marysia Starosta - Czysta Brudna Prawda. Sokół w szczytowej formie. W wyższej był tylko raz, gdy nagrywał "Każdego Ponad Każdym". Do tego Marysia Starosta wokalnie nie budzi żadnych zastrzeżeń. Czysta brudna prawda wyłożona wprost na kozackie, czasem nieco eksperymentalne bity od wybijających się, europejskich producentów. (więcej)

NIECO GORSI
Ten Typ Mes - Kandydaci na szaleńców. Piotrek Szmidt wciąż szuka nowych dróg rozwoju. Jedne rozwiązania są udane, inne mniej, ale to dalej najlepszy technik i najlepsze flow w kraju, które w dodatku potrafi śpiewać. A jak zrobi czysto hip-hopowego sztosa, to głowa mała! (więcej)

Zeus - Zeus, jak mogłeś? Podobnie jak Mes nie chce stać w miejscu. Porzuca funkowe jointy i przywdziewa maski, często mroczne. Nigdy nie jest sobą, tylko kreuje postacie. I robi to z dużą gracją: podszywając się pod innych, potrafi między wierszami przemycić swój punkt widzenia. (więcej)

MOCNE ŚREDNIAKI
Człowień & Shot - Do zobaczenia później... Garść nieszablonowych pomysłów na klasycznych bitach od dwójki utalentowanych graczy z Dolnego Śląska. To nic, że najlepszy numer na płycie to solowe dokonanie Shota, a najlepszą zwrotką była ta gościnna, Jota. (więcej)

Projekt Parias - Parias. Nierówne i surowe dziecko trójki weteranów, które prawdopodobnie przerośnie przeciętnego słuchacza. Kilka mocnych bitów, parę dobrych utworów i koncept, który powoduje, że to mimo wszystko jedna z ważniejszych tegorocznych płyt. (więcej)

W.E.N.A - Dalekie Zbliżenia. Legalny debiut marymonckiego kota, który traci swoją moc mniej więcej w 2/3 albumu. Treść trochę odtwórcza, mało oryginalna, ale pewnie zarapowana na dobrych bitach w towarzystwie gościnnych zwrotek śmietanki polskiego hip-hopu. (więcej)

PODZIEMNE KOTY
Kubson - Igła w stogu PCV. Chillout, świetne luzujące bity i parę mało prawilnych historii. Świetnie wydana płyta z klimatem, również na winylu.

Okoliczny Element - Schody Donikąd. W Gorzowie Wielkopolskim jest nawet taka budowla - Schody Donikąd, czyli schody rzeczywiście prowadzące donikąd. Charakterystyczne dla niej są kawałki porozbijanego szkła i bawiąca się na nich młodzież. I to łączy je z Okolicznym Elementem. Druga płyta składu z Opola to także towar do zabawy. Nie na sentymentalne wieczory, na pijackie - lub po prostu imprezowe - już tak.

Rasmentalism - Hotel Trzygwiazdkowy. Hate it or love it. Ment robi taki bity, że bujasz głową, a jest przy tym nieszablonowy jak Kanye West, zaś Ras to taka średnia krajowa po wyrzuceniu z niego całej zgrai wack MCs. Nie zaskakuje tak jak debiut, ale robi dobre wrażenie, choć największych sajko fanów może rozczarować.

NAJLEPSZY NUMER (2 NUMERY EX AEQUO)
Projekt Parias - Drzazgi. Dwie autobiograficzne historie - od Pelsona i Włodiego (Eldo w tym czasie wyszedł na siku). Mocne wersy, od których jeżą się włosy, a po plecach przechodzą ciary. (youtube)

Sokół i Marysia Starosta - Zły sen (Polowanie na zło). Storytelling w horrorcore'owej konwencji. Tu też ciary, ale ze strachu. Nie słuchać przed snem. (youtube)

NAJLEPSZA ZWROTKA
Włodi w "Do dnia, w którym" (W.E.N.A. - Dalekie Zbliżenia). Doskonałe zamknięcie rozpoczętego przez Wudoe tematu. Można powiedzieć: takie podniosłe bragga. Okej, to dość kontrowersyjne stwierdzenie. (youtube)

POZA TYM

Daniel Drumz - 10''. 10-calowy, biały winyl od Daniela Drumza. Poza tym kompletnie nie wiem, co o nim błyskotliwego mógłbym napisać. Po prostu bardzo mi się podoba. ;-)

Looptroop Rockers - Professional Dreamers. Szwedzi, znowu w pełnym składzie, serwują kolaż złożony z potencjalnych hitów. Promoe, Cosmic i Supreme pod każdym względem nie schodzą poniżej wysokiego, ustanowionego na poprzednich płytach, poziomu, a Embee - jak to Embee - smaży takie bity, że trudno nie oprzeć się wrażeniu, iż ma się do czynienia z królem wśród europejskich beatmakerów. (więcej)

Luxtorpeda - Luxtorpeda. Najciekawszy tegoroczny debiut rockowy. Choć z Luxtorpedy żadni debiutanci, bo lideruje Robert Friedrich, na scenie obecny od półwiecza, a pomaga mu choćby Hans z Pięć Dwa Dębiec, też przecież z niemałym stażem. Kontynuacja kaenżetowskiego porozumienia ponad podziałami - punk, hard rock i hip-hop w jednym miejscu. (więcej)

Pablopavo i Ludziki - 10 piosenek. Krócej i smutniej. I mniej błędów, nudy i wtop niż na pierwszej płycie. Świetne teksty. Dużo bardziej worek "folk miejski" niż reggae-szufladka. (więcej)

Mów mu Smarki Smark, bo ma głos jak Jimson. Sprawdźcie, czego słucha:

Podejście #4, luźne zestawienie, brakuje stylu dominującego. "Słucham muzyki a nie gatunków" jak nawinął L.U.C. Piątunia.

Manu Chao - Bienvenida A Tijuana


Mamy wakacje, lecimy do Tijuany!! A jak nie wypali to Manu Chao w lipcu gości w Poznaniu, więc = TEQUILA SEXO MARIJUANAAA!!!!!!!

Ill Bill - War is My Destiny


Genialny klip, świetny kawałek. Max Cavalera wygrał życie refrenem. WAR IS MY DESTINYYY

Dope D.O.D. - What Happened?


Dope D.O.D. to połączenie dubstepu z rapem, co fachowo nazywa się Bóg wie jak. Bardzo fajny, chory klimat. "When I busted my 1st rap the whole planet shifted" jest świetnie ukazane w teledysku. Oprócz tego darze ogromnym uczuciuem stylówkę rapera #2.

Papa Roach - Last Resort


Klasyk sam w sobie, który potrafi odmulić każdą imprezę.

Dub FX - Love Me or Not


Świetny kawałek od człowieka orkiestry. Dub FX to bardzo barwna postać, a "Love Me or Not" strasznie się wkręca.

PMM- Hatboj feat. Ten Typ Mes


Kawalek mocno średni, ale zwrotka Mesa cudowna. Kim jest Hatboj?

Looptroop Rockers - Bandit Queen


Idealne kobieta dla Promoe. Nie wiem jak wy, ale I need a Bandid Queen.

The XX - Shelter


Genialny zespół, świetne wejście kawałka. Za każdym razem mam dreszcze.

Gentleman - Another Melody (ft. Tanya Stevens)


Piękne na poranek, naprawdę. Każdy dzień zaczęty tym kawałkiem nie ma prawa stać się zły.

Miuosh - Piąta Strona Świata (feat. Jan "Kyks" Skrzek)


Świetny motyw chóru, jak i Jana Skrzeka w refrenie. Bardzo chwytliwy kawałek o lokalnym patriotyzmie. Polecam.

Manu Chao - przyjemny numer. Ill Bill - mocny numer, mocny klip. Dope D.O.D. - zajebiste!!! Chcę więcej! Papa Roach - masz rację, klasyk. Dub FX - spoko, ale dupy nie urywa. PMM - pierwszy raz słyszę ten numer, Mes faktycznie świetnie. Polski Mistrzowski Manewr mistrzowski wbrew pozorom nie jest. Looptroop - mega numer, wiadomo. Jeden z moich ulubionych od Szwedów. The XX - pierwsze słyszę. Dobry numer, czas się zainteresować tym zespołem. Gentleman - może być, ale szału nie ma. Miuosh - co mnie obchodzą Katowice? No dobra, niezły numer.